Prof. Marek Konarzewski, biolog związany z Uniwersytetem w Białymstoku, pozostanie na stanowisku prezesa Polskiej Akademii Nauk przez kolejne cztery lata. W wyborach przeprowadzonych 22 października uzyskał wymaganą większość w drugiej turze, pokonując prof. Adama Lieberta. Nowa kadencja rozpocznie się 1 stycznia 2027 roku i będzie drugą oraz ostatnią, którą może pełnić na tym stanowisku.
O wyborze zdecydowało Zgromadzenie Ogólne PAN podczas swojej 157. sesji. Do rywalizacji przystąpiło trzech uczonych: prof. Marek Konarzewski, prof. Adam Liebert oraz prof. Paweł Rowiński. W pierwszej turze żaden z nich nie zdobył wymaganej bezwzględnej większości głosów, dlatego rozstrzygnięcie zapadło dopiero w kolejnym głosowaniu.
W pierwszej turze Konarzewski otrzymał 102 głosy, Liebert – 65, a Rowiński – 61. Do drugiego głosowania przeszło dwóch kandydatów z najlepszym wynikiem. Ostatecznie Konarzewski uzyskał 120 głosów, a Liebert 99.
Co chce zrobić w drugiej kadencji?
Wśród najważniejszych zadań na lata 2027 – 2030 prezes wskazuje dokończenie prac nad zmianami w ustawie o Polskiej Akademii Nauk. W poprzedniej kadencji przygotowano projekt nowelizacji, a teraz chodzi o doprowadzenie do rozwiązań, które pozwolą Akademii skuteczniej pełnić funkcję eksperckiego zaplecza państwa.
Konarzewski zapowiada także rozwijanie współpracy z Ministerstwem Obrony Narodowej. Chce, by wiedza i możliwości badawcze środowiska naukowego w większym stopniu służyły potrzebom państwa, w tym w obszarze bezpieczeństwa. Kolejnym priorytetem pozostaje zwiększenie finansowania nauki. Prezes zamierza nadal zabiegać o osiągnięcie poziomu wydatków na ten cel wynoszącego 3 proc. produktu krajowego brutto.
W planach jest także szersze udostępnianie wiedzy społeczeństwu. Jednym z projektów, które mają służyć popularyzacji nauki, jest budowa Muzeum Historii Naturalnej.
Naukowiec od lat związany z Białymstokiem
Marek Konarzewski jest profesorem nauk biologicznych i pracownikiem naukowym Uniwersytetu w Białymstoku oraz Uniwersytetu Warszawskiego. Z białostockim ośrodkiem akademickim związany jest od 1985 roku, gdy rozpoczął pracę w ówczesnej Filii Uniwersytetu Warszawskiego. Obecnie kieruje Katedrą Ekologii Ewolucyjnej i Fizjologicznej na Wydziale Biologii UwB.
Jego badania dotyczą między innymi ekologii, fizjologii i genetyki zwierząt, w szczególności mechanizmów ewolucji wydatkowania energii. W latach 1991 – 1993 był stypendystą Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles, gdzie pracował w zespole biologa Jareda Diamonda.
Poza działalnością naukową Konarzewski zajmował się dyplomacją naukową. W latach 2008 – 2013 pełnił funkcję radcy-ministra do spraw wymiany naukowo – technologicznej w Ambasadzie RP w Waszyngtonie, a w latach 2017 – 2021 był doradcą ministra spraw zagranicznych do spraw nauki i technologii. Jest też autorem książek i publikacji popularyzujących wiedzę o przyrodzie i ewolucji.
To będzie jego ostatnia kadencja
Konarzewski kieruje Polską Akademią Nauk od 2023 roku. Ponowny wybór oznacza kontynuację jego dotychczasowej pracy, ale jednocześnie wyznacza ostateczny horyzont pełnienia funkcji. Przepisy pozwalają sprawować urząd prezesa PAN nie dłużej niż przez dwie pełne kadencje, dlatego po zakończeniu okresu 2027 – 2030 nie będzie mógł ponownie ubiegać się o tę funkcję.
W grudniu Zgromadzenie Ogólne ma wybrać także pięciu wiceprezesów Akademii, którzy będą współpracować z prezesem w nowej kadencji. Kadencja obecnych władz PAN kończy się 31 grudnia 2026 roku.
(PW)