Kobiety, które należały do otwartego funduszu emerytalnego i pobierają okresową emeryturę kapitałową, mogą po ukończeniu 65 lat otrzymać ponownie obliczoną emeryturę z ZUS bez składania wniosku. Dotyczy to świadczeń przyznanych na zasadach obowiązujących od 1 października 2017 roku. Zmiana ma znaczenie także dla emerytek pobierających rentę rodzinną po zmarłym mężu – w niektórych przypadkach ich łączna miesięczna wypłata może się zmniejszyć, mimo że sama renta rodzinna pozostanie bez zmian.
Kobiety osiągają powszechny wiek emerytalny w wieku 60 lat, czyli pięć lat wcześniej niż mężczyźni. W przypadku części emerytek, które były członkiniami OFE, przejście na emeryturę nie oznacza jednak zakończenia wszystkich rozliczeń kapitału emerytalnego. Przez określony czas mogą one otrzymywać dwa świadczenia: emeryturę z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz okresową emeryturę kapitałową.
Jak wyjaśnia Katarzyna Krupicka, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie podlaskim, po osiągnięciu wieku emerytalnego przewidzianego dla mężczyzn Zakład Ubezpieczeń Społecznych ponownie oblicza emeryturę z FUS. W przypadku kobiet objętych przepisami obowiązującymi od 1 października 2017 roku odbywa się to z urzędu, bez konieczności składania dodatkowego wniosku.
Co zmienia się po ukończeniu 65 lat?
Okresowa emerytura kapitałowa jest świadczeniem wypłacanym uprawnionym kobietom, które osiągnęły wiek emerytalny i mają odpowiednie środki zapisane na subkoncie w ZUS. Jej wypłata, co do zasady, kończy się w dniu poprzedzającym 65. urodziny. Wtedy Zakład ponownie ustala wysokość emerytury z FUS, uwzględniając między innymi zwaloryzowane składki i środki zapisane na subkoncie.
Ponowne obliczenie nie oznacza, że emerytka musi samodzielnie inicjować całą procedurę. W przypadku kobiet, którym prawo do okresowej emerytury kapitałowej przyznano od 1 października 2017 roku, ZUS przeprowadza przeliczenie z urzędu po osiągnięciu wieku 65 lat.
Inaczej mogą wyglądać sytuacje kobiet, którym takie świadczenie przyznano przed tą datą. W ich przypadku zastosowanie mają przepisy przejściowe, a termin ponownego ustalenia emerytury może zależeć od podwyższonego wieku emerytalnego przewidzianego wcześniej dla mężczyzny urodzonego w tym samym roku i miesiącu. Po ukończeniu 65 lat możliwe jest także wcześniejsze wystąpienie z wnioskiem o ponowne obliczenie świadczenia.
Istotne jest również zabezpieczenie wysokości emerytury. Zgodnie z zasadami ZUS po ponownym obliczeniu świadczenie z FUS nie może być niższe od dotychczasowej sumy emerytury z FUS i okresowej emerytury kapitałowej.
Emerytura i renta rodzinna. Dlaczego przelew może być niższy?
Szczególną sytuację stanowią kobiety, które po śmierci męża pobierają rentę rodzinną wyższą od własnej emerytury, a jednocześnie otrzymują okresową emeryturę kapitałową. Po ukończeniu 65 lat ZUS ponownie obliczy ich własne świadczenie i porówna jego wysokość z rentą rodzinną.
Jeżeli własna emerytura po przeliczeniu okaże się mniej korzystna, Zakład będzie nadal wypłacał rentę rodzinną. Nie oznacza to jednak, że miesięczna kwota przekazywana na konto musi pozostać taka sama.
Powodem jest zakończenie wypłaty okresowej emerytury kapitałowej. Do 65. urodzin może ona stanowić dodatkowy składnik łącznej wypłaty otrzymywanej przez kobietę pobierającą rentę rodzinną. Po wygaśnięciu tego prawa świadczenie kapitałowe nie jest już przekazywane osobno. Jeśli renta rodzinna nadal będzie korzystniejsza od własnej emerytury, to właśnie ona pozostanie wypłacanym świadczeniem.
W praktyce oznacza to, że sama renta rodzinna nie zostanie z tego powodu obniżona, ale łączna kwota wpływająca na konto może być mniejsza niż przed ukończeniem 65 lat. Jest to ważne rozróżnienie dla kobiet, które dotychczas otrzymywały rentę rodzinną wraz z okresową emeryturą kapitałową.
Przeliczenie własnej emerytury nie oznacza więc automatycznie podwyżki całej wypłaty z ZUS. Wysokość przelewu zależy także od tego, jakie świadczenie pozostanie podstawą wypłaty po zakończeniu okresowej emerytury kapitałowej.
(PW)