Po latach ograniczonego rozwoju kolej w północno – wschodniej Polsce wchodzi w fazę dużych inwestycji. Trwają modernizacje istniejących tras, a w planach są kolejne połączenia i budowa nowych linii, które mają poprawić dostępność komunikacyjną regionu, w tym województwa podlaskiego.
W regionie już widać pierwsze efekty prowadzonych prac. Modernizowane są odcinki między Łapami a Ostrołęką, ze Śniadowa do Łomży oraz linia Ełk – Białystok, będąca częścią międzynarodowego korytarza Rail Baltica. To inwestycja o znaczeniu wykraczającym poza region, bo łączy Polskę z krajami bałtyckimi i wpisuje się w rozwój transportu w tej części Europy.
Jednym z najważniejszych wydarzeń dla mieszkańców północno-wschodniej Polski ma być powrót pociągów do Łomży. Zgodnie z zapowiedziami pierwsze połączenia pasażerskie mają zostać uruchomione już w czerwcu. Na początku będą to kursy dalekobieżne oraz regionalne m.in. w kierunku Białegostoku i Olsztyna. W kolejnych rozkładach jazdy planowane jest rozszerzenie siatki połączeń, w tym uruchomienie relacji do Warszawy.
Zmiany obejmą także inne miasta. Do Ostrołęki ma docierać więcej pociągów, a od grudnia liczba połączeń w kierunku Warszawy ma wzrosnąć do kilkunastu na dobę. W dalszej perspektywie zapowiadany jest również powrót kolei do Ostrowi Mazowieckiej. To miasto, które od 1993 roku pozostaje bez pasażerskich połączeń kolejowych, ma ponownie znaleźć się na mapie transportowej kraju po modernizacji i elektryfikacji linii.
Równolegle do modernizacji istniejących tras przygotowywany jest szerszy plan rozwoju sieci kolejowej. Zakłada on budowę nowych linii, które mają uzupełnić obecny układ połączeń. Jednym z kluczowych projektów jest trasa łącząca Warszawę z północno – wschodnią Polską przez Ostrołękę i Łomżę, dalej w kierunku Mazur. W aktualnej koncepcji uwzględniono przebieg w rejonie Kolna oraz odgałęzienie w stronę Grajewa i Ełku.
Zmiana przebiegu względem wcześniejszych założeń ma zwiększyć dostępność kolei dla większej liczby mieszkańców. Nowa trasa została zaplanowana m.in. wzdłuż korytarza drogi ekspresowej S61, co ma przełożyć się na krótsze czasy przejazdu i lepsze skomunikowanie regionu. Według założeń z nowych połączeń mogłoby skorzystać znacznie więcej osób niż w poprzednich wariantach, które pomijały część większych ośrodków.
Plan obejmuje także przywracanie połączeń w miejscowościach, które straciły dostęp do kolei. Dotyczy to m.in. Ostrowi Mazowieckiej, ale również miast w województwie warmińsko-mazurskim, takich jak Węgorzewo czy Gołdap. W niektórych przypadkach chodzi o odbudowę nieczynnych linii, w innych – o ich modernizację i dostosowanie do obecnych standardów. W planach jest także rozwój połączeń w kierunku Trójmiasta oraz odbudowa trasy prowadzącej do Siedlec.
Przygotowywana koncepcja rozwoju kolei ma zostać ujęta w dokumencie określanym jako Zintegrowana Sieć Kolejowa. To plan, który ma wyznaczyć kierunki inwestycji w skali całego kraju, podobnie jak wcześniej zrobiono to w przypadku dróg ekspresowych i autostrad. Według zapowiedzi przy jego tworzeniu uwzględniono dane dotyczące ruchu pasażerskiego i towarowego, a także prognozy rozwoju transportu.
Istotnym elementem planowania są również kwestie związane z bezpieczeństwem i obronnością. Nowe i modernizowane linie mają być dostosowane nie tylko do potrzeb pasażerów i gospodarki, ale także do wymagań związanych z transportem wojskowym.
Z punktu widzenia mieszkańców regionu oznacza to przede wszystkim stopniowe przywracanie i rozwój połączeń kolejowych, które przez lata były ograniczone lub nie istniały. Realizacja zapowiadanych inwestycji będzie jednak procesem rozłożonym na lata i uzależnionym od kolejnych etapów prac projektowych oraz finansowania.
(PW)