Osiemnastą edycję Podlaskiego Uniwersytetu Dziecięcego przygotowuje Politechnika Białostocka. W roku akademickim 2026 / 2027 w zajęciach uczestniczyć będzie 300 uczniów klas IV – VI szkół podstawowych z sześciu samorządów województwa podlaskiego. Tegoroczna odsłona przynosi ważną zmianę: do grona miast partnerskich po raz pierwszy dołącza Czyżew. Na młodych uczestników czeka 15 spotkań stacjonarnych, podczas których poznają uczelnię od środka, odwiedzą laboratoria i sprawdzą, jak w praktyce wyglądają nauki techniczne, przyrodnicze oraz ścisłe.
Działający przy Politechnice Białostockiej projekt osiągnął właśnie symboliczny próg pełnoletności. Z lokalnej inicjatywy, skierowanej początkowo do dzieci z Białegostoku, przekształcił się w przedsięwzięcie o zasięgu regionalnym, którego rozwój opiera się na współpracy uczelni z samorządami. Przez dotychczasowe edycje z zajęć skorzystało ponad 2 700 młodych osób. Po zakończeniu tegorocznego cyklu liczba uczestników przekroczy 3 000.
Sześć samorządów, 300 miejsc i nowy partner z Czyżewa
W roku akademickim 2026 / 2027 Podlaski Uniwersytet Dziecięcy obejmie swoim zasięgiem sześć miast: Białystok, Augustów, Bielsk Podlaski, Hajnówkę, Siemiatycze i Czyżew. Każdy z samorządów zapewnia udział 50 młodym mieszkańcom, co daje łącznie 300 miejsc. Nowym partnerem jest Czyżew, który rozpoczyna pierwszą edycję własnego uniwersytetu dziecięcego.
Dotychczasowa współpraca pozwoliła rozwinąć lokalne inicjatywy o różnym stażu. Białostocki Uniwersytet Dziecięcy rozpoczyna osiemnastą edycję, augustowski siódmą, bielski ósmą, hajnowski siódmą, a siemiatycki jedenastą. Dołączenie Czyżewa oznacza nie tylko poszerzenie geograficznego zasięgu projektu, ale również kolejną grupę dzieci, które będą mogły zetknąć się z akademickim środowiskiem już na etapie szkoły podstawowej.
Rektor Politechniki Białostockiej dr hab. inż. Marta Kosior-Kazberuk podkreśla, że regionalny charakter przedsięwzięcia jest efektem konsekwentnie budowanego partnerstwa.
Uniwersytet, który z białostockiego przez te kilkanaście edycji stał się podlaskim uniwersytetem, zawdzięcza swój rozwój silnym partnerom: województwu, miastu Białystok i kolejnym miastom naszego województwa, które dołączały w kolejnych edycjach – mówi.
Ważnym elementem przedsięwzięcia pozostaje również jego wymiar edukacyjny. Nie chodzi wyłącznie o przekazywanie dzieciom wiedzy z poszczególnych dziedzin, ale przede wszystkim o stworzenie im możliwości samodzielnego odkrywania, eksperymentowania i poznawania środowiska akademickiego. Jak zaznacza rektor, uczelnia chce pokazać najmłodszym, że zainteresowania techniczne, matematyczne i przyrodnicze można rozwijać właśnie w regionie, korzystając z oferty miejscowej politechniki.
Od autonomicznych robotów LEGO po judo i kulturę Chin
Program osiemnastej edycji obejmuje 15 zajęć stacjonarnych przygotowanych przez pracowników Politechniki Białostockiej. Uczniowie będą mieli okazję odwiedzić uczelniane laboratoria, poznać zaplecze dydaktyczne i uczestniczyć w warsztatach, które łączą wiedzę z praktycznym działaniem. Organizatorzy postawili na różnorodność, tak aby każdy z młodych uczestników mógł znaleźć dziedzinę odpowiadającą własnym zainteresowaniom.
Wśród propozycji znalazły się zajęcia poświęcone autonomicznym robotom LEGO, podczas których dzieci poznają podstawy regulowania odległości i tworzenia konstrukcji podążających za wyznaczoną linią. W programie jest również laboratorium młodego biotechnologa, gdzie uczestnicy przyjrzą się działaniu enzymów, a także warsztaty pokazujące, jak inspiracje zaczerpnięte z natury można wykorzystać do tworzenia ekologicznych gadżetów.
Nie zabraknie matematyki, zarządzania i zagadnień związanych z funkcjonowaniem współczesnego świata. Dzieci wezmą udział w grze poświęconej globalnemu handlowi, poznają zagadnienia związane z edukacją cyfrową w ramach zajęć „EduCreator – scrolluj i ucz się”, a także sprawdzą, jak matematyka potrafi podważać pierwsze intuicyjne oceny. Wśród tematów znalazły się ponadto struktury ażurowe łączące architekturę z budownictwem.
Program wykracza poza tradycyjnie rozumiane nauki techniczne. Uczestnicy poznają judo jako dyscyplinę olimpijską, sztukę walki i system wychowania fizycznego. Z kolei zajęcia przygotowane przez Klasę Konfucjańską Politechniki Białostockiej przybliżą im kulturę Chin i pozwolą spojrzeć na edukację z szerszej, międzynarodowej perspektywy.
Różnorodność zajęć nie jest przypadkowa. Jak wyjaśnia prorektor ds. studenckich Politechniki Białostockiej dr hab. inż. Jacek Żmojda, prof. PB, jednym z najważniejszych zadań uniwersytetu jest oswajanie dzieci z dziedzinami, które na pierwszy rzut oka mogą wydawać się trudne.
Sukces tego uniwersytetu polega na tym, że nauki techniczne, które wydawać by się mogło, są dzisiaj najtrudniejsze dla młodych, pokazujemy na naszych zajęciach w sposób przystępny i czasami niekonwencjonalny. To przyciąga młodych ludzi, żeby poznawali świat, mieli kontakt z akademickością, mogli spotkać się z laboratoriami i salami wykładowymi – tłumaczy.
Dzięki takiej formule dzieci nie ograniczają się do poznawania teorii. Mogą zobaczyć, jak wygląda praca na uczelni, spotkać osoby zajmujące się nauką i przekonać się, że wiedza techniczna znajduje zastosowanie w wielu obszarach codziennego życia.
Politechnika Białostocka chce przyciągać młode talenty do regionu
Dla organizatorów Podlaskiego Uniwersytetu Dziecięcego istotne jest nie tylko rozbudzanie zainteresowań naukowych, ale również budowanie więzi młodych mieszkańców z regionalnym środowiskiem akademickim. Kontakt z uczelnią już w szkole podstawowej może sprawić, że w przyszłości Białystok i Podlasie będą dla nich naturalnym miejscem dalszej edukacji i zawodowego rozwoju.
Na ten aspekt zwraca uwagę też wojewoda podlaski Jacek Brzozowski. Podkreśla, że osiemnaście lat funkcjonowania inicjatywy pokazuje, jak potrzebna jest przestrzeń umożliwiająca najmłodszym mieszkańcom regionu rozpoczęcie intelektualnej przygody. Zwraca przy tym uwagę na znaczenie uczelni wyższych dla rozwoju całego województwa.
Do tej pory przeszło 2 700 dzieci. Już za chwilę, czyli po zakończeniu tej edycji, 3 000 naszych najmłodszych mieszkańców będzie mogło powiedzieć: tak, miałem ten kontakt, żywy kontakt z nauką, ze światem akademickim i nasiąkać tym wszystkim, co w nauce najlepsze – stwierdza wojewoda.
Brzozowski wskazuje na znaczenie silnego środowiska akademickiego w regionie, w którym działają Politechnika Białostocka, Uniwersytet w Białymstoku oraz Uniwersytet Medyczny w Białymstoku. W jego ocenie obecność i aktywność uczelni wyższych bezpośrednio przekładają się na możliwości rozwojowe województwa.
Współpraca samorządów ma zatrzymać młodych w Podlaskiem
Rozwój Podlaskiego Uniwersytetu Dziecięcego nie byłby możliwy bez zaangażowania lokalnych samorządów. Projekt łączy potencjał dydaktyczny Politechniki Białostockiej z finansowym i organizacyjnym wsparciem miast, które umożliwiają swoim młodym mieszkańcom udział w zajęciach. Partnerem strategicznym przedsięwzięcia pozostaje samorząd województwa podlaskiego, a inicjatywa odbywa się pod honorowym patronatem wojewody podlaskiego.
Marszałek województwa podlaskiego Łukasz Prokorym uważa, że model współpracy uczelni z sześcioma samorządami może stanowić przykład dla innych regionów. Zapowiada zgłoszenie Podlaskiego Uniwersytetu Dziecięcego do konkursu Podlaska Marka, ponieważ jego zdaniem przedsięwzięcie zasługuje na szczególne wyróżnienie.
Ta umowa Politechniki, województwa i sześciu samorządów może być wspaniałą inspiracją dla innych regionów. Z sukcesem budujemy pęd do wiedzy, dlatego jako marszałek z dumą zgłoszę tę inicjatywę do konkursu Podlaska Marka, bo w pełni zasługuje na takie wyróżnienie – mówi Prokorym.
Ważną rolę w projekcie odgrywają poszczególne miasta, które od lat rozwijają własne uniwersytety dziecięce. W Białymstoku inicjatywa ma najdłuższą historię. Prezydent Tadeusz Truskolaski wyjaśnia, że zainteresowanie projektem i jego regionalny rozwój pokazują, jak ważne jest tworzenie młodym ludziom możliwości poznawania szkolnictwa wyższego jeszcze przed wyborem dalszej ścieżki kształcenia.
Białystok przeznacza na tegoroczną edycję 35 tys. zł. Według prezydenta to inwestycja nie tylko w rozwój konkretnych uczestników, ale i w akademicki charakter miasta i jego przyszłość. Istotne jest także to, ilu młodych ludzi po pierwszym kontakcie z uczelnią zdecyduje się w przyszłości kontynuować naukę w Białymstoku.
W Augustowie projekt ma już siedem edycji i 300 absolwentów. Zastępca burmistrza Filip Chodkiewicz zwraca uwagę na wyjątkowo duże zainteresowanie rekrutacją. Jak relacjonuje, liczba chętnych jest tak duża, że miejsca wyczerpują się zazwyczaj w ciągu jednego dnia, a o przyjęciu części kandydatów decyduje losowanie. Szczególnie istotny jest dla niego odbiór zajęć przez samych uczniów. Dzieci wracają z Politechniki Białostockiej z entuzjazmem, opowiadając o laboratoriach, wykładowcach, warsztatach i eksperymentach. Chodkiewicz podkreśla, że dla wielu młodych osób jest to wyjątkowa możliwość bezpośredniego poznania funkcjonowania szkoły wyższej.
Również Bielsk Podlaski traktuje współpracę z politechniką jako element długofalowego myślenia o lokalnym rynku pracy. Burmistrz Piotr Wawulski wskazuje na związki miasta z przedsiębiorczością, techniką i nowymi technologiami. Zależy mu, aby młodzi mieszkańcy poznawali możliwości kształcenia w Białymstoku, a następnie wracali do rodzinnego miasta, podejmując pracę w lokalnych przedsiębiorstwach współpracujących z uczelnią.
W przypadku Hajnówki tegoroczna edycja jest już siódmą odsłoną projektu. Burmistrz Ireneusz Kiendyś przyznaje, że zainteresowanie wśród dzieci i rodziców jest duże, a liczba miejsc nie wystarcza dla wszystkich chętnych. Zauważa istotne znaczenie dostępu do nowoczesnych laboratoriów i technologii, które mogą pomóc młodym ludziom związać swoją przyszłość z regionem.
Jedenastą edycję Siemiatyckiego Uniwersytetu Dziecięcego rozpoczynają natomiast samorząd i uczelnia, które -co wynika ze wspomnianej liczby – mają już spore doświadczenie we wspólnym wspieraniu młodych pasjonatów nauki. Burmistrz Piotr Siniakowicz ocenia, że najważniejsza jest możliwość zadawania pytań i rozwijania ciekawości. Nie wiadomo jeszcze, kim zawodowo zostaną uczestnicy, ale już teraz mogą otrzymać przestrzeń do odkrywania własnych zainteresowań.
Tegorocznym debiutantem jest wspomniany na początku Czyżew. Dla burmistrza Franciszka Kuczewskiego dołączenie do inicjatywy oznacza otwarcie przed dziećmi z gminy nowych możliwości edukacyjnych. Podkreśla, że wiedza pozostaje wartością, której nie można człowiekowi odebrać, dlatego chce zapewnić młodym mieszkańcom dostęp do doświadczeń i oferty dydaktycznej Politechniki Białostockiej.
Rekrutacja trwa. Inauguracja 28 listopada
Nabór do osiemnastej edycji Podlaskiego Uniwersytetu Dziecięcego rozpoczął się 4 listopada 2026 roku o godz. 11. W przypadku Białostockiego Uniwersytetu Dziecięcego zapisy prowadzone są przez internet, natomiast w pozostałych miastach partnerskich rekrutacją zajmują się bezpośrednio urzędy miejskie.
Uczestnikami projektu są uczniowie klas IV – VI szkół podstawowych. Łącznie przygotowano 300 miejsc, po 50 dla każdego z sześciu samorządów. Ze względu na duże zainteresowanie w poprzednich latach warto sprawdzić w odpowiednim urzędzie lub u organizatorów, czy rekrutacja w danym mieście została już zakończona i jakie są aktualne zasady przyjmowania uczestników.
Uroczysta inauguracja roku akademickiego 2026 / 2027 odbędzie się 28 listopada w Politechnice Białostockiej. Spotkanie zostanie połączone z pierwszym wykładem i oficjalnym rozpoczęciem nowego etapu naukowej przygody dla 300 młodych uczestników.
Osiemnasta edycja Podlaskiego Uniwersytetu Dziecięcego pokazuje, że zainteresowanie nauką można rozwijać znacznie wcześniej niż na etapie wyboru studiów. Współpraca uczelni i samorządów daje dzieciom możliwość bezpośredniego kontaktu z akademickim światem, a regionowi szansę na budowanie kolejnego pokolenia osób zainteresowanych wiedzą, technologią i innowacjami. Tegoroczny debiut Czyżewa jest kolejnym krokiem w rozwoju inicjatywy, która z lokalnego projektu stała się jednym z rozpoznawalnych przedsięwzięć edukacyjnych Podlasia.
(Tekst: Piotr Walczak / Wideo: Karol Jurczak)
