Druga edycja kampanii społecznej „A dlaczego nie Ty?” obejmie uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych z województwa podlaskiego. Adam Kujawa odwiedzi zgłoszone placówki do końca maja 2027 roku. Nie przygotowuje tradycyjnych wykładów ani prezentacji. Punktem wyjścia jest film „Ostatni skok”, a najważniejszą częścią spotkań staje się rozmowa o konsekwencjach ryzykownych zachowań, życiu po wypadku i odpowiedzialności za własne decyzje.
W tegorocznej odsłonie inicjatywy zmienił się zakres odbiorców. W pierwszej edycji uczestniczyli uczniowie szkół ponadpodstawowych, teraz do programu włączono również klasy VI – VIII szkół podstawowych. Oznacza to, że rozmowy o bezpieczeństwie i niepełnosprawności docierają do coraz młodszych grup wiekowych.
Ważnym elementem kampanii jest osobista historia Kujawy, który po wypadku musiał odnaleźć się w zupełnie nowej rzeczywistości. Dla młodych ludzi nie jest to abstrakcyjna opowieść o zagrożeniach, lecz możliwość zadania pytań komuś, kto sam doświadczył konsekwencji zdarzenia zmieniającego życie.
Spotkania bez wykładów i prezentacji
Realizacja programu wymaga intensywnego harmonogramu. Kujawa odwiedza kolejne placówki w regionie tak, aby zakończyć spotkania przed końcem roku szkolnego.
Jeżdżąc do szkół, nie prowadzę prelekcji. Nie robię też żadnego szkolenia, nie pokazuję prezentacji. Jeżdżę tam po to, żeby rozmawiać. Ja jestem tam dla uczniów, a nie oni dla mnie – mówi Adam Kujawa.
Film „Ostatni skok” w reżyserii Krzysztofa Kiziewicza staje się początkiem rozmowy, w której uczniowie mogą poruszać tematy związane z bezpieczeństwem, wypadkami i codziennością osób z niepełnosprawnościami.
Młodzież interesuje się przede wszystkim tym, jak wygląda życie po utracie sprawności, jak można poradzić sobie z nową sytuacją i funkcjonować na co dzień. Pojawiają się też pytania o to, jak unikać niebezpiecznych zachowań i chronić siebie przed wypadkami.
Nie tylko bezpieczeństwo, ale też empatia
Kampania ma drugi, równie istotny wymiar. Chodzi o budowanie zrozumienia wobec osób z niepełnosprawnościami oraz pokazanie barier, z którymi spotykają się one w codziennym życiu. Ważne jest przy tym odejście od postrzegania niepełnosprawności wyłącznie przez pryzmat ograniczeń.
Podlaska kurator oświaty Agnieszka Krokos-Janczyło przypomina, że szkoła ma znacznie szersze zadanie niż przekazywanie wiedzy z poszczególnych przedmiotów. Powinna przygotowywać młodych ludzi do odpowiedzialnego funkcjonowania wśród innych, uczyć empatii i pomagać osobom, które po trudnych doświadczeniach próbują odnaleźć się na nowo.
Jeżeli mamy już takie doświadczenia, które skutkują tym, że musimy sobie ułożyć życie na nowo, to nie powinniśmy z tego życia rezygnować, ale umieć odnaleźć się w nowej rzeczywistości. Pamiętając o tym, że nikt nie zostaje sam – tłumaczy Agnieszka Krokos-Janczyło.
Podkreśla przy tym znaczenie szkoły jako wspólnej przestrzeni, w której każdy uczeń powinien mieć możliwość odnalezienia swojego miejsca.
Uczniowie wracają do rozmowy po spotkaniu
Wartość takiej formy edukacji dostrzegają nauczyciele, których placówki uczestniczyły już w kampanii. Joanna Danilczuk, dyrektorka Zespołu Szkół i Placówek Oświatowo-Wychowawczych w Surażu, zauważa, że uczniowie dobrze przyjęli spotkanie z Adamem Kujawą. Szczególnie istotna była dla nich możliwość poznania niepełnosprawności z perspektywy osoby, która mierzy się z nią na co dzień.
Spotkanie było dla młodych okazją do spojrzenia na wiele spraw z innej perspektywy. Pozwoliło uświadomić, jak ważne są odpowiedzialne decyzje, przewidywanie ich skutków oraz szacunek i zrozumienie wobec drugiego człowieka – mówi Joanna Danilczuk.
Z kolei Weronika Biegańska-Kamieńska, pedagog ze Szkoły Podstawowej im. ks. Michała Sopoćki w Księżynie, zwraca uwagę na rozmowy, które pojawiają się po zakończeniu spotkania. Uczniowie dzielą się własnymi przemyśleniami dotyczącymi odpowiedzialności za zachowanie i podejmowane decyzje. Ważne jest dla nich stworzenie bezpiecznej przestrzeni, w której mogą swobodnie zadawać pytania i mówić o swoich refleksjach.
Drugą edycję kampanii prowadzi Departament Zdrowia Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podlaskiego we współpracy z Kuratorium Oświaty w Białymstoku i Urzędem Miejskim w Białymstoku. Spotkania w szkołach będą kontynuowane do końca maja 2027 roku.
(Tekst: Piotr Walczak / Wideo: Karol Jurczak)
