Maturzyści przygotowujący się do egzaminu w 2027 roku muszą pamiętać nie tylko o nauce, ale też o ważnych formalnościach. Do 7 lutego należy złożyć ostateczną deklarację przystąpienia do matury, w której trzeba prawidłowo wskazać zdawane przedmioty i ich poziomy. Dr Agnieszka Muzyk, dyrektorka Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Łomży, podczas spotkania na Politechnice Białostockiej zwracała uwagę na błędy, których skutki mogą ujawnić się dopiero w dniu egzaminu. Wyjaśniła też, jak naprawdę wyglądają zasady dostosowania matury do potrzeb uczniów.
W środę, 18 listopada, na kampusie Politechniki Białostockiej odbył się Maturanek, czyli Poranek Maturzysty. W wydarzeniu uczestniczyło ponad 500 uczniów z 18 szkół. Młodzież mogła porozmawiać z ekspertami OKE, poznać wymagania egzaminacyjne i dowiedzieć się, jak zaplanować przygotowania do majowych egzaminów.
Jednym z najważniejszych tematów była organizacja matury. Muzyk przypomniała, że w ostatnich latach zmienił się sposób zgłaszania do egzaminu. Nie ma już osobnej deklaracji wstępnej i późniejszej ostatecznej. Obecnie zdający składają jeden dokument, który musi zawierać prawidłowo wskazane przedmioty i pozostałe wymagane informacje.
Bez deklaracji i właściwie wypełnionych deklaracji nie ma przystąpienia do egzaminu maturalnego – zaznaczyła dyrektorka OKE.
7 lutego to ważna data dla maturzystów
Ostateczny termin składania deklaracji na maturę 2027 upływa 7 lutego. Uczniowie ostatnich klas liceów, techników i branżowych szkół II stopnia przekazują dokument dyrektorowi swojej szkoły. Podobna zasada dotyczy większości absolwentów, którzy ponownie przystępują do egzaminu. W określonych przypadkach deklarację należy złożyć bezpośrednio do właściwej OKE.
Dokument można przekazać w formie papierowej albo elektronicznej. W drugim przypadku służy do tego Zintegrowany Interfejs Użytkownika (ZIU). Dostęp do systemu jest możliwy za pomocą danych przekazanych przez szkołę, a także przy użyciu profilu zaufanego, e-dowodu lub bankowości elektronicznej.
W deklaracji trzeba dokładnie określić, do których egzaminów uczeń zamierza przystąpić, w tym jakie przedmioty dodatkowe wybiera i na jakim poziomie chce je zdawać. Należy zwrócić uwagę na właściwą formułę egzaminu. W 2027 roku nadal będą zdający przystępujący do matury zarówno w Formule 2023, jak i w Formule 2015. Wybór zależy od wcześniejszej ścieżki kształcenia.
Muzyk tłumaczy, że termin nie jest przypadkowy. Centralna Komisja Egzaminacyjna musi wcześniej zebrać informacje o liczbie zdających i ich wyborach, aby zamówić odpowiednie arkusze oraz zorganizować ich dostarczenie do szkół. Z tego powodu po upływie terminu nie ma zwykłej możliwości swobodnego zmieniania zadeklarowanych przedmiotów.
Fizyka zamiast filozofii. Tak może skończyć się pomyłka
Dyrektorka OKE przytoczyła przykład uczennicy, która chciała zdawać fizykę, ale w deklaracji zaznaczyła filozofię. Błąd wyszedł na jaw dopiero tuż przed egzaminem, kiedy szkoła otrzymała arkusz z niewłaściwego przedmiotu. Początkowo podejrzewano pomyłkę po stronie komisji, jednak sprawdzenie dokumentów wykazało, że arkusz został przygotowany zgodnie z wyborem maturzystki.
Ta historia pokazuje, dlaczego tak ważne jest dokładne sprawdzenie deklaracji przed jej złożeniem. Wybór przedmiotu dodatkowego często wiąże się z planami dotyczącymi studiów i dalszej edukacji. Pomyłka może więc skomplikować przygotowania do egzaminu i rekrutację na wymarzony kierunek.
W 2027 roku maturzyści będą mieli do wyboru również nowe rozwiązania. Do egzaminów na poziomie rozszerzonym dołączają biznes i zarządzanie oraz historia tańca. Z kolei język łaciński będzie można wybrać na poziomie podstawowym zamiast nowożytnego języka obcego w pisemnej części egzaminu. Można też zadeklarować do pięciu kolejnych przedmiotów dodatkowych ponad wymagany egzamin rozszerzony, z uwzględnieniem obowiązujących wyjątków.
Dostosowania matury nie zostały zlikwidowane
Podczas wystąpienia dr Muzyk odniosła się do pojawiających się informacji, jakoby OKE ograniczyła lub zlikwidowała możliwość dostosowania warunków egzaminacyjnych, w tym wydłużenia czasu pracy. Dyrektorka jednoznacznie zaprzeczyła takim doniesieniom. Zmienił się natomiast sposób, w jaki analizowane są podstawy do przyznania określonej pomocy.
Zasadnicze znaczenie ma dokumentacja dotycząca ucznia oraz to, z jakich form wsparcia korzystał w trakcie nauki. Jeżeli, przykładowo, w szkole miał zapewnione wydłużenie czasu pracy ze względu na określone trudności, rada pedagogiczna bierze tę okoliczność pod uwagę przy ustalaniu warunków egzaminu.
Dostosowanie jest po to, by wyrównać szanse na egzaminie – podkreślała Agnieszka Muzyk.
Dostosowania mogą dotyczyć zarówno formy, jak i warunków przeprowadzenia matury. Pierwsza grupa obejmuje między innymi odpowiednio przygotowany arkusz, na przykład z większą czcionką dla osoby słabowidzącej. Druga może oznaczać dodatkowy czas na rozwiązanie zadań, osobną salę lub możliwość korzystania z komputera.
Ostatecznej decyzji nie przesądza samo zaświadczenie lekarskie. Rada pedagogiczna analizuje posiadaną dokumentację i dotychczasowe sposoby wspierania ucznia, a następnie wskazuje rozwiązania odpowiednie do jego sytuacji. Istnieje też możliwość zastosowania szczególnych dostosowań w przypadkach, których nie obejmuje standardowy katalog. Wówczas dyrektor szkoły może wystąpić do OKE z odpowiednio uzasadnionym wnioskiem.
Agnieszka Muzyk przypomniała, że potrzeba dodatkowej pomocy może pojawić się także w trakcie ostatniego roku nauki. Zdarza się, że uczeń dopiero w kolejnych miesiącach dowiaduje się o chorobie lub doświadcza nagłego zdarzenia zdrowotnego. W takich sytuacjach szkoła może podjąć rozmowę z komisją egzaminacyjną o indywidualnym rozwiązaniu. Nie należy jednak traktować tej możliwości jako standardowego sposobu uzyskiwania dostosowań po terminie.
Egzaminatorzy radzą: nie zostawiaj pustych odpowiedzi
Maturanek obejmował też spotkania poświęcone konkretnym przedmiotom. Eksperci OKE w Łomży omawiali język polski, matematykę na dwóch poziomach oraz język angielski. Wskazywali na błędy, które mogą kosztować maturzystów punkty, nawet gdy znają materiał.
W przypadku matematyki szczególnie ważne jest podejmowanie prób rozwiązania zadań. Nawet niepełne rozwiązanie może zostać ocenione i przynieść część punktów. Nie warto więc rezygnować z zadania tylko dlatego, że nie widać od razu całej drogi do wyniku.
Przy języku polskim eksperci przypominali o konieczności ćwiczenia dłuższych wypowiedzi. Część ustna wymaga samodzielnego, uporządkowanego mówienia przez 10 minut, a przygotowanie do części pisemnej powinno obejmować znajomość lektur, nie tylko ich filmowych adaptacji. W przypadku angielskiego najważniejsza pozostaje regularność. Codzienny kontakt z językiem i systematyczne rozwiązywanie zadań pozwalają stopniowo utrwalać umiejętności.
Większa liczba maturzystów w 2027 roku sprawia, że przygotowania do egzaminów będą miały znaczenie nie tylko dla uzyskania świadectwa dojrzałości, lecz także dla dalszych planów edukacyjnych. Jak przypominała dyrektorka OKE, warto wykorzystać pozostały czas na naukę, ale równie starannie podejść do formalności, które decydują o prawidłowym przebiegu egzaminu.
(Tekst: Piotr Walczak / Wideo: Karol Jurczak)
