Obniżenie VAT na wybrane paliwa grzewcze do 8 proc., zmniejszenie podatku na energię elektryczną i ciepło do 5 proc., a w kolejnym etapie także dodatkowe ulgi podatkowe na paliwa silnikowe. Takie rozwiązania przewiduje projekt ustawy „Tanie Ogrzewanie”, który Prawo i Sprawiedliwość złożyło w Sejmie 26 października 2026 roku. Założenia propozycji przedstawili w Białymstoku poseł Dariusz Piontkowski i radny sejmiku województwa podlaskiego Tomasz Madras. Na początku listopada projekt pozostaje jednak na etapie konsultacji, a zapowiadane obniżki nie obowiązują.
Nadchodzące miesiące oznaczają dla gospodarstw domowych większe zapotrzebowanie na energię i opał. Właśnie w tym okresie szczególnie odczuwalne stają się koszty ogrzewania mieszkań i domów, niezależnie od tego, czy wykorzystywanym źródłem ciepła jest węgiel, pellet, gaz, energia elektryczna czy ciepło systemowe.
Przedstawiciele Prawa i Sprawiedliwości proponują czasową zmianę stawek podatkowych, która miałaby ograniczyć wydatki związane z ogrzewaniem. Podczas spotkania w Białymstoku Dariusz Piontkowski przekonywał, że państwo powinno reagować na wzrost kosztów życia, a przygotowany projekt ma być odpowiedzią na problemy gospodarstw domowych i przedsiębiorców.
Tomasz Madras argumentował natomiast, że podwyżki dotyczące różnych nośników energii są szczególnie dotkliwe w okresie jesienno – zimowym. W jego ocenie wzrost cen od 2023 roku jest znacznie większy niż ogólny poziom inflacji.
Jakie podatki do obniżenia?
Projekt przewiduje dwa etapy zmian. Pierwszy dotyczy bezpośrednio ogrzewania i energii wykorzystywanej w gospodarstwach domowych. Zgodnie z założeniami nowe stawki miałyby obowiązywać od 1 listopada 2026 roku do 31 marca 2027 roku.
Najważniejsze propozycje to:
- 5 proc. VAT na energię elektryczną i ciepło, zamiast dotychczasowej stawki podstawowej;
- 8 proc. VAT na wskazane paliwa grzewcze, w tym określone rodzaje węgla, brykietu, pelletu i lekkich olejów opałowych.
W praktyce oznaczałoby to zmniejszenie podatkowego obciążenia zarówno osób kupujących opał do indywidualnych instalacji grzewczych, jak i odbiorców energii elektrycznej czy ciepła systemowego.
Drugi etap miałby rozpocząć się 1 stycznia 2027 roku i potrwać do końca marca. Dotyczyłby paliw wykorzystywanych w transporcie. Autorzy projektu proponują w tym przypadku obniżenie VAT do 8 proc. na wskazane rodzaje benzyn, olejów napędowych, biokomponentów i gazów silnikowych. Pakiet obejmuje także zmniejszenie akcyzy oraz wyłączenie określonych paliw z podatku od sprzedaży detalicznej.
Istotna jest tutaj kwestia LPG, bo zmiany objęłyby również kierowców korzystających z autogazu. Projekt przewiduje obniżenie VAT na LPG do 8 proc., a także zmniejszenie akcyzy. Według szacunków autorów inicjatywy litr tego paliwa mógłby potanieć o około 80 groszy
Ta część propozycji nawiązuje do funkcjonującego już programu Ceny Paliwa Niżej (CPN). Obecne rozwiązania rządowe przewidują obniżony VAT i akcyzę na paliwa oraz maksymalne ceny detaliczne benzyny i oleju napędowego – autogaz z CPN obecnie jest wyłączony. Program został przedłużony do 31 grudnia 2026 roku. Propozycja PiS zakłada utrzymanie preferencji podatkowych w kolejnym kwartale, od stycznia do marca 2027 roku, przy jednoczesnej zmianie zasad opodatkowania sprzedaży detalicznej.
Ile mogliby zaoszczędzić mieszkańcy?
Podczas prezentacji projektu Dariusz Piontkowski przedstawił szacunki dotyczące możliwych oszczędności. Według jego wyliczeń obniżenie podatków mogłoby przełożyć się na spadek cen węgla, brykietu i pelletu o około 200 – 300 zł za tonę. Rachunki za ogrzewanie i energię elektryczną mogłyby być niższe o kilkadziesiąt złotych miesięcznie. Polityk wskazywał też na potencjalne korzyści dla kierowców. Przyjęcie proponowanych zmian miałoby pozwolić na obniżenie cen paliw na stacjach o około 1,50 – 2 zł na litrze.
Należy przy tym zaznaczyć, że mowa o szacunkach przedstawianych przez autorów inicjatywy, a nie gwarantowane poziomy przyszłych cen. Ostateczny efekt zależałby między innymi od zakresu przyjętych przepisów, cen surowców oraz sposobu, w jaki zmiany podatkowe zostałyby uwzględnione w cenach sprzedaży.
Warto również spojrzeć na projekt od strony finansów publicznych. Według wyliczeń przytoczonych w analizie Interii Biznes łączny ubytek dochodów podatkowych związany z proponowanymi rozwiązaniami miałby wynieść około 14,47 mld zł. Ekspert energetyczny Hubert Sosnowski z Polityki Insight zwracał uwagę na pytania dotyczące możliwości finansowania takich obniżek oraz ich powszechnego charakteru. Korzystaliby z nich bowiem odbiorcy o bardzo różnych dochodach, także zamożniejsze gospodarstwa domowe.
Piontkowski: rząd powinien reagować na wzrost kosztów
Dariusz Piontkowski uzasadniał potrzebę wprowadzenia zmian wcześniejszymi działaniami osłonowymi podejmowanymi podczas rządów Prawa i Sprawiedliwości. Przypominał rozwiązania, które miały ograniczać obciążenia gospodarstw domowych, przedsiębiorców i samorządów związane z cenami energii oraz paliw. Poseł skrytykował obecny rząd za niewystarczającą, jego zdaniem, reakcję na wzrost kosztów. Porównywał także wypowiedzi Donalda Tuska z okresu, gdy znajdował się w opozycji, z działaniami podejmowanymi obecnie przez jego gabinet.
Propozycję „Tanie Ogrzewanie” przedstawiał jako rozwiązanie, które ma przynieść wymierną ulgę odbiorcom energii i opału. Podkreślał, że zadaniem władz powinno być reagowanie na sytuację ekonomiczną obywateli, a nie pozostawianie ich samych z rosnącymi wydatkami.
Projekt jest w Sejmie, obniżki jeszcze nie obowiązują
Co istotne, przedstawiona propozycja nie jest jeszcze obowiązującym prawem. Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw wpłynął do Sejmu 26 października 2026 roku. Został zarejestrowany pod sygnaturą RPW/35996/2026 jako inicjatywa grupy posłów Prawa i Sprawiedliwości. Konsultacje publiczne rozpoczęły się 27 października i zgodnie z informacją Sejmu mają potrwać do 26 listopada. Wnioskodawcy oczekują na dalsze procedowanie projektu.
Istotna jest data planowanego rozpoczęcia pierwszego etapu zmian. Projekt zakłada stosowanie nowych stawek już od 1 listopada 2026 roku, czyli od terminu, który już minął. Nie oznacza to jednak, że obniżki automatycznie weszły w życie. Dopóki ustawa nie zostanie uchwalona i nie zacznie obowiązywać, gospodarstwa domowe rozliczają się według aktualnych przepisów.
Propozycja „Tanie Ogrzewanie” pozostaje więc przedmiotem prac i konsultacji. Jej dalszy los zależy od decyzji parlamentarnych, a ewentualne oszczędności będą można oceniać dopiero po poznaniu ostatecznego kształtu przyjętych regulacji.
(Tekst: Piotr Walczak / Wideo: Karol Jurczak)
