Ponad miliard złotych wsparcia dla podlaskich placówek ochrony zdrowia, kolejne inwestycje i zapowiedzi nowych programów finansowania. Tak wyglądała finansowa strona wizyty wiceminister zdrowia Katarzyny Kacperczyk w województwie podlaskim 16 listopada 2026 roku. W Szpitalu Psychiatrycznym w Choroszczy, gdzie rozpoczęły się spotkania, pojawił się jednak znacznie trudniejszy temat. Dyrektor placówki mówił o problemach z płynnością finansową, wysokich kosztach zatrudnienia i konieczności zmian organizacyjnych. Dla pacjentów najważniejsze pozostaje pytanie, czy pompowane w służbę zdrowia pieniądze przełożą się na łatwiejszy dostęp do leczenia, sprawniejszą diagnostykę i krótsze oczekiwanie na pomoc.
Podczas poniedziałkowych rozmów przedstawiciele Ministerstwa Zdrowia i samorządu województwa omawiali efekty inwestycji realizowanych w regionie, możliwości pozyskania kolejnych finansowań oraz sytuację podlaskich szpitali. Marszałek Łukasz Prokorym mówił o ponad miliardzie złotych, jakie dzięki współpracy z resortem zdrowia trafiły do regionalnych placówek. Pieniądze pozwoliły na modernizację infrastruktury, zakup wyposażenia i przygotowanie kolejnych przedsięwzięć.
Wiceminister Katarzyna Kacperczyk wymieniała przede wszystkim inwestycje związane z onkologią, kardiologią oraz rozwojem opieki długoterminowej, szczególnie w szpitalach powiatowych. Według niej podlaskie placówki skutecznie wykorzystały możliwości oferowane przez Krajowy Plan Odbudowy. Resort oczekuje, że przeprowadzone modernizacje i wymiana aparatury poprawią warunki diagnostyki oraz leczenia.
W oficjalnym zestawieniu opublikowanym przez Portal Funduszy Europejskich 9 listopada 2026 roku wykazano 57 umów dotyczących ochrony zdrowia w województwie podlaskim, opiewających łącznie na 919,3 mln zł z KPO. W tej kwocie uwzględniono m.in. inwestycje onkologiczne, kardiologiczne, cyfryzację szpitali oraz rozwój opieki długoterminowej i geriatrycznej. To bilans samego KPO, podczas gdy podczas wizyty przedstawiciele władz mieli na myśli szersze wsparcie, przekraczające miliard złotych.
Sama wartość inwestycji nie przesądza jednak o tym, jak szybko pacjent otrzyma pomoc. W przekazanych informacjach nie przedstawiono konkretnych danych dotyczących skrócenia kolejek, czasu oczekiwania na badania ani wzrostu dostępności świadczeń. To właśnie te wskaźniki pozwoliłyby ocenić, w jakim stopniu finansowanie przełożyło się na zmianę odczuwalną dla mieszkańców.
Katarzyna Kacperczyk mówiła o oczekiwanych rezultatach modernizacji, w tym poprawie dostępności świadczeń i jakości diagnostyki.
Mamy nadzieję i głęboko wierzymy, że te inwestycje będą wpływać na poprawę dostępności świadczeń zdrowotnych, leczenia dla pacjentów, poprawiać diagnostykę – powiedziała wiceminister.
Choroszcz: miliony i problemy finansowe
Szczególną uwagę poświęcono Samodzielnemu Publicznemu Psychiatrycznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej im. dr. Stanisława Deresza w Choroszczy. Placówka prowadzi 20 oddziałów, obejmujących nie tylko leczenie psychiatryczne, ale również geriatrię, neurologię i rehabilitację. Jej dyrektor Andrzej Szewczuk, który objął stanowisko w sierpniu, przedstawił zarówno plany rozwoju, jak i problemy utrudniające bieżące funkcjonowanie placówki.
Nie ukrywał, że najpoważniejszym wyzwaniem pozostają finanse. Szpital ma trudności z zachowaniem płynności rozliczeń z kontrahentami i usługodawcami. Dużym obciążeniem są koszty zatrudnienia, dlatego dyrekcja przygotowała propozycję zmian w regulaminie wynagradzania, którą przekazano związkom zawodowym.
Dyrektor nie chce sprowadzać poprawy sytuacji ekonomicznej do zwolnień. Zaproponowane rozwiązania mają ograniczać koszty, a jednocześnie premiować pracowników szczególnie zaangażowanych i pełniących ważne funkcje w placówce. Szewczuk rozważa przesunięcia kadrowe pomiędzy oddziałami oraz rozwijanie działalności, która pozwoliłaby zwiększyć przychody szpitala.
Nie chciałbym, ratując sytuację ekonomiczną szpitala, powodować sytuacji, które będą groziły zwolnieniami – tłumaczył dyrektor.
Jednym z kierunków rozwoju ma być rozszerzenie działalności związanej z psychiatrią sądową. Andrzej Szewczuk rozważa uruchamianie nowych oddziałów i poradni specjalistycznych, a także lepsze wykorzystanie potencjału już istniejących jednostek. W jego ocenie poprawa sytuacji wymaga nie tylko ograniczania wydatków, ale przede wszystkim zwiększenia możliwości świadczenia usług medycznych i pozyskiwania przychodów.
Skala pomocy finansowej samorządu dla choroszczańskiej placówki jest znacząca. Wicemarszałek Wiesława Burnos podała, że w 2026 roku województwo pokryło już 10,8 mln zł ujemnego wyniku finansowego szpitala. Podczas listopadowej sesji sejmiku planowane jest przekazanie kolejnych 3 mln zł. Jeżeli decyzja zostanie podjęta, łączna wartość tegorocznego wsparcia na pokrycie strat wyniesie około 13,8 mln zł.
W lutym województwo poręczyło szpitalowi kredyt w wysokości 20 mln zł. W ciągu ostatnich dwóch i pół roku na inwestycje w placówce, przede wszystkim na zakup wyposażenia, przeznaczono 7 mln zł. Samorząd zapowiada utrzymanie wsparcia także w budżecie na 2027 rok.
Inwestycje i kolejne plany
W Choroszczy przygotowywane są kolejne przedsięwzięcia, w tym projekty związane z ochroną ludności i obroną cywilną. Na opracowanie dokumentacji projektowo – kosztorysowej województwo przeznaczyło 2 mln zł. Do końca roku dokumentacja ma być gotowa.
Jednym z planowanych obiektów jest parking podziemny, który w sytuacji kryzysowej mógłby pełnić funkcję miejsca schronienia dla ludności. Na terenie szpitala ma powstać magazyn przeznaczony do przechowywania zapasów żywności, wody i leków. W czasie pokoju obiekt służyłby jako zaplecze techniczne. Projekt obejmuje ponadto dostosowanie dróg wewnętrznych do planowanych rozwiązań.
Ważnym przedsięwzięciem jest Podlaski Ośrodek Zabezpieczenia Medycznego dla województwa, obejmujący aglomerację białostocką. Z programu Fundusze Europejskie dla Podlaskiego 2021 – 2027 przeznaczono na jego rozwój 10 mln euro, czyli około 44 mln zł.
W Choroszczy szczególny nacisk ma zostać położony na zabezpieczenie potrzeb związanych z leczeniem pacjentów sądowych. Wicemarszałek Burnos zapowiedziała, że samorząd jest w trakcie podziału sąsiedniej działki o powierzchni około dwóch hektarów, która ma zostać przekazana szpitalowi z przeznaczeniem na usługi zdrowotne.
Wiceminister zdrowia wspomniała o przygotowywanych kolejnych programach, które mają objąć konsolidację szpitali, rozwój opieki długoterminowej, paliatywnej i hospicyjnej oraz przygotowanie placówek na sytuacje kryzysowe. Resort planuje przeznaczyć na ostatni z tych obszarów blisko miliard złotych. W nowej perspektywie finansowej Unii Europejskiej mają znaleźć się inwestycje dotyczące psychiatrii.
Osobnym przedsięwzięciem pozostaje wieloletni program realizowany przez Uniwersytet Medyczny w Białymstoku, którego wartość wynosi miliard złotych. Obejmuje on rozwój infrastruktury uczelni i kształcenie przyszłych kadr medycznych. Dziś jest to istotny element planowania regionalnej ochrony zdrowia, szczególnie w kontekście problemów kadrowych, co podczas wizyty zaznaczyła przedstawicielka resortu.
Pacjent czeka na efekty
Zestawienie zapowiadanych inwestycji z problemami finansowymi szpitala w Choroszczy pokazuje, że rozwój infrastruktury jest tylko jednym z elementów funkcjonowania ochrony zdrowia. Nowoczesny sprzęt, wyremontowane oddziały i przygotowane obiekty nie rozwiązują automatycznie problemów związanych z dostępnością lekarzy, organizacją pracy placówek czy finansowaniem bieżącej działalności.
Dla mieszkańców województwa najważniejsze będą konkretne rezultaty. Czy łatwiej będzie dostać się do specjalisty? Czy diagnostyka potrwa krócej? Czy pacjenci wymagający leczenia neurologicznego, kardiologicznego lub ortopedycznego otrzymają pomoc bez wielomiesięcznego oczekiwania? Na te pytania nie odpowiadają same wartości podpisanych umów ani zapowiedzi kolejnych inwestycji.
W przypadku Choroszczy dochodzi jeszcze kwestia stabilności finansowej placówki, od której zależy możliwość utrzymania personelu i zapewnienia ciągłości świadczeń. Dyrekcja zapowiada zmiany organizacyjne i rozwijanie działalności, samorząd deklaruje dalszą pomoc, a Ministerstwo Zdrowia zapowiada następne programy finansowania. Ich rzeczywista wartość będzie jednak zależała od tego, czy uda się przeprowadzić zaplanowane przedsięwzięcia i poprawić codzienne funkcjonowanie szpitala.
Ponad miliard złotych dla podlaskiej ochrony zdrowia to poważna kwota. Rozliczenie jej efektów nie powinno jednak kończyć się na wykazie zakupionej aparatury i wyremontowanych budynków. Ostatecznym sprawdzianem pozostanie wspomniania sytuacja pacjenta, jego dostęp do lekarza, terminowej diagnostyki i skutecznego leczenia.
(Tekst: Piotr Walczak / Wideo: Karol Jurczak)
