Uniwersytet w Białymstoku rozpoczął 9 października rok akademicki 2026 / 2027 w nowym budynku nauk humanistycznych przy ul. Ciołkowskiego. Do obiektu przeniosło się pięć wydziałów, a na pierwszy rok studiów przyjęto prawie cztery tysiące osób – o blisko pół tysiąca więcej niż rok wcześniej. Uczelnia chce teraz kontynuować rozwój kampusu, planuje kolejne inwestycje i zabiega o możliwość uruchomienia kształcenia weterynaryjnego.
Nowa siedziba zmienia codzienne funkcjonowanie części społeczności akademickiej. Po 36 latach wydziały humanistyczne opuściły budynek przy placu NZS i przeniosły się do przestrzeni przygotowanej na potrzeby współczesnego kształcenia i pracy naukowej. Piątkowa inauguracja była zarazem 30. rozpoczęciem roku akademickiego Uniwersytetu w Białymstoku jako samodzielnej uczelni. W 2027 roku UwB będzie obchodzić jubileusz 30-lecia.
W nowym gmachu swoją siedzibę mają Wydział Filologiczny, Wydział Historii, Wydział Filozofii i Kognitywistyki, Wydział Studiów Kulturowych oraz Wydział Socjologii. Skupienie ich w jednym miejscu ma znaczenie nie tylko organizacyjne. Daje studentom i pracownikom możliwość częstszego kontaktu, a poszczególnym zespołom naukowym – przestrzeń do współpracy.
Rektor prof. dr hab. Mariusz Popławski podkreśla, że kampus przy ul. Ciołkowskiego staje się jednym z ważniejszych ośrodków akademickich miasta. Działają tu również m.in. Uniwersyteckie Centrum Przyrodnicze, Uniwersyteckie Centrum Kultury i Nauki, obserwatorium oraz planetarium.
Koszt inwestycji w znacznym stopniu pokryło finansowanie pozostające w dyspozycji Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Jak wskazuje rektor, ponad 90 proc. środków na budowę pochodziło z tej puli.
Minister dr Marcin Kulasek, obecny podczas inauguracji, pozytywnie ocenił sposób zagospodarowania kampusu i podkreślał, że nakłady na infrastrukturę akademicką służą zarówno studentom, jak i badaczom.
To są pieniądze naprawdę dobrze zainwestowane – mówił minister, odnosząc się do nowego budynku i rozwoju uniwersyteckiej przestrzeni.
Kulasek przedstawił również informacje dotyczące finansowania nauki. Poinformował, że budżet jego resortu na kolejny rok ma być wyższy o 7,5 proc. w porównaniu z 2026 rokiem. Wskazał także na wzrost wynagrodzeń pracowników akademickich, które – według jego wypowiedzi – w ciągu niespełna trzech lat zwiększyły się o blisko 40 proc. Minister zaznaczył, że dalsze inwestowanie w badania i szkolnictwo wyższe ma znaczenie dla rozwoju gospodarki oraz bezpieczeństwa kraju.
Zmianę doceniają także dziekani wydziałów, które przeniosły się do nowego gmachu. Prof. dr hab. Jarosław Ławski, dziekan Wydziału Filologicznego, podkreślił, że nowa siedziba ma znaczenie nie tylko dla warunków pracy i nauki, ale również dla postrzegania białostockiej humanistyki w kraju i za granicą.
Jest to siedziba godna prawdziwej europejskiej uczelni – zaznaczył.
Ławski zwrócił uwagę na potrzebę odrzucenia stereotypowego podziału na Polskę A i Polskę B, który dotyczy również oceny ośrodków akademickich.
Nie ma filologii B, nie ma filologii A, wszyscy jesteśmy filologami pierwszej klasy – powiedział dziekan.
Dr hab. Piotr Kozak, dziekan Wydziału Filozofii i Kognitywistyki, wskazał z kolei na możliwości, jakie nowa infrastruktura daje w rozwoju naukowym. Wydział pracuje nad rozszerzaniem współpracy międzynarodowej i programami podwójnych dyplomów we współpracy z uczelniami niemieckimi i czeskimi. Planowane jest także laboratorium kognitywistyczne do badań nad mózgiem i procesami poznawczymi. Jak wyjaśnił dziekan, finansowanie tego przedsięwzięcia nie zostało jeszcze przyznane.
Nowe miejsce już służy również rozwijaniu kontaktów międzynarodowych. Dr hab. Małgorzata Bieńkowska, prof. UwB, dziekan Wydziału Socjologii, tłumaczyła, że praca w gmachu rozpoczęła się jeszcze przed październikowym rozpoczęciem zajęć. W sierpniu wydział gościł naukowców z Norwegii, Wielkiej Brytanii, Finlandii i Włoch, przygotowując grunt pod dalszą współpracę badawczą.
Ta przestrzeń już z nami pracuje od sierpnia – przypomniała dziekan.
Nowy budynek ma pomagać nie tylko w realizacji projektów międzynarodowych, ale również w angażowaniu studentów w życie wydziału i działalność naukową.
Uczelnia ma też kolejne plany inwestycyjne. W sąsiedztwie nauk humanistycznych ma powstać siedziba nauk społecznych, która będzie następnym etapem skupiania infrastruktury UwB na kampusie. Rektor zaznacza jednak, że realizacja kolejnych przedsięwzięć będzie zależała od możliwości pozyskania finansowania.
W dalszej perspektywie uniwersytet chce również uruchomić kierunek weterynaria i zbudować klinikę weterynaryjną. Jak argumentuje prof. Mariusz Popławski, województwo podlaskie powinno mieć możliwość kształcenia przyszłych lekarzy weterynarii na miejscu. Na razie uczelnia podejmuje starania w tej sprawie, a nie przedstawia gotowego terminu uruchomienia studiów.
Na pierwszy rok studiów stacjonarnych i niestacjonarnych przyjęto w tym roku prawie cztery tysiące osób, czyli o blisko 500 więcej niż poprzednio. Do Szkoły Doktorskiej dołączyło 46 doktorantów. Dla uczelni to kolejny argument za rozbudową infrastruktury i poprawą warunków pracy, zwłaszcza że kampus ma służyć coraz większej części społeczności akademickiej.
Oddany do użytkowania gmach nie zamyka więc procesu zmian na Uniwersytecie w Białymstoku. Jest jednym z etapów szerszego planu, w którym obok poprawy warunków studiowania ważne są dalsze inwestycje, rozwój badań i współpraca między wydziałami. Kolejnym sprawdzianem będzie realizacja zapowiadanych przedsięwzięć, przede wszystkim budynku nauk społecznych i planów związanych z weterynarią.
(Piotr Walczak / Wideo: Karol Jurczak / Fot. UwB)