Chorten Arena w Białymstoku na jeden dzień zamieniła się w miejsce, gdzie spotkały się rodzinne historie z całej Polski. To właśnie tutaj 12 czerwca odbyła się gala finałowa piątej edycji ogólnopolskiego konkursu „Bez korzeni nie zakwitniesz. Moja Wielka i Mała Ojczyzna”, skierowanego do uczniów szkół podstawowych zainteresowanych historią swoich rodzin i lokalnych społeczności.
Wydarzenie zgromadziło laureatów, nauczycieli, rodziców oraz przedstawicieli instytucji odpowiedzialnych za organizację przedsięwzięcia. Konkurs przygotowują wspólnie Archiwa Państwowe oraz Ministerstwo Edukacji Narodowej. Jego głównym celem jest zachęcenie młodych ludzi do poznawania własnych korzeni poprzez rozmowy z bliskimi, analizę rodzinnych dokumentów i poszukiwania w zasobach archiwalnych.
Tegoroczna edycja pokazała, że genealogia przestaje być postrzegana wyłącznie jako domena historyków czy pasjonatów archiwów. Uczestnicy sięgali nie tylko po stare fotografie, akty stanu cywilnego i rodzinne pamiątki, ale wykorzystywali również nowoczesne technologie. W przygotowanych projektach pojawiały się materiały filmowe, nagrania audio, podcasty oraz rozwiązania cyfrowe pomagające opowiadać historię własnych rodzin w atrakcyjnej formie. Jak podkreślał podczas gali Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych dr Paweł Pietrzyk, młodzi uczestnicy coraz częściej stają się prawdziwymi odkrywcami rodzinnej historii, samodzielnie docierając do źródeł i analizując archiwalne materiały.
Choć konkurs ma charakter edukacyjny, organizatorzy zwracają uwagę przede wszystkim na jego wymiar społeczny. Przygotowanie pracy wymaga rozmów z rodzicami, dziadkami i innymi członkami rodziny. To właśnie podczas takich spotkań dzieci i młodzież poznają często nieznane wcześniej historie swoich przodków, rodzinne tradycje oraz wydarzenia, które wpłynęły na losy kolejnych pokoleń.
Jubileuszowa odsłona konkursu przyniosła kilka nowości. Po raz pierwszy wprowadzono etap szkolny, zmieniono identyfikację wizualną projektu, a rolę ambasadorki objęła popularyzatorka genealogii Natalia Lipowicz. Istotną rolę odegrały również dwa podlaskie archiwa państwowe. Za organizację finału odpowiadały wspólnie placówki w Białymstoku i Suwałkach, co było pierwszym takim rozwiązaniem w historii konkursu.
Podczas uroczystości wręczono nagrody laureatom wyłonionym w dwóch kategoriach wiekowych obejmujących uczniów klas IV – VI oraz VII – VIII szkół podstawowych. Na scenie pojawili się uczestnicy reprezentujący szkoły z różnych regionów kraju – od Podkarpacia i Lubelszczyzny po Pomorze, Mazowsze, Śląsk i Dolny Śląsk. Oprócz nagród rzeczowych laureaci otrzymali także specjalne wydanie edukacyjnej gry planszowej poświęconej pracy archiwistów.
Nagrody przyznano w dwóch kategoriach wiekowych. Wśród uczniów klas IV – VI najwyżej oceniono prace Bartłomieja Antonika z województwa podkarpackiego, Mai Bil z województwa lubelskiego oraz Ireny Krupy z Małopolski. W starszej kategorii, obejmującej klasy VII – VIII, w gronie laureatów znaleźli się między innymi Aleksandra Gorczyca z Rzeszowa, Weronika Gumienny z Opola oraz Eliza Kosińska z Łodzi.
W wydarzeniu uczestniczył również prezydent Białegostoku Tadeusz Truskolaski, który zwrócił uwagę, że przygotowanie konkursowych projektów wymagało nie tylko wiedzy historycznej, ale również kreatywności i zaangażowania. Podkreślał, że zdobyte podczas pracy doświadczenia mogą pozostać z uczestnikami na długie lata i pomóc im lepiej zrozumieć własną tożsamość.
Zgodnie z konkursową tradycją podczas finału ogłoszono także gospodarza kolejnej edycji. Symboliczną pałeczkę organizacyjną przejęło Archiwum Państwowe w Rzeszowie, które będzie odpowiadało za przygotowanie finału szóstej odsłony konkursu. Tym samym po kilku miesiącach przygotowań i wielkim finale w Białymstoku projekt rozpoczyna kolejny rozdział, zachęcając następne pokolenia uczniów do odkrywania historii zapisanej w rodzinnych archiwach.
(Piotr Walczak / Wideo: Karol Jurczak)