Nie trzeba czekać na studia, żeby wejść do akademickiego laboratorium i prowadzić własne badania. Uniwersytet w Białymstoku przygotowuje kolejną edycję Młodzieżowego Uniwersytetu Przyrodniczego, w której 96 uczniów z trzech województw będzie przez kilka miesięcy uczyć się biologii, chemii, fizyki i matematyki w praktyce. Rekrutacja rozpocznie się 9 listopada.
To propozycja dla uczniów klas 6 – 8 szkół podstawowych oraz klas 1 – 4 szkół ponadpodstawowych z województw podlaskiego, lubelskiego i warmińsko-mazurskiego. Zajęcia będą odbywać się na kampusie Uniwersytetu w Białymstoku przy ul. Ciołkowskiego 1J, a uczestnicy nie zapłacą za udział.
Pierwsza edycja rozpocznie się 6 lutego 2027 roku i potrwa do 5 czerwca. Uczestników czeka 16 sobotnich spotkań, każde trwające 3,5 godziny. Organizatorzy zapewniają także posiłek w czasie zajęć.
Program nie jest nastawiony na samo przyswajanie wiedzy. Młodzież będzie pracować metodą naukową: formułować problemy badawcze, stawiać hipotezy, przeprowadzać doświadczenia, analizować wyniki i dokumentować kolejne etapy pracy w „Dzienniku Eko-Eksperta”.
Na Młodzieżowym Uniwersytecie Przyrodniczym uczestnicy zdobędą interdyscyplinarną wiedzę łączącą biologię, chemię, fizykę i matematykę – podkreśla dr hab. Ada Wróblewska, prof. UwB z Wydziału Biologii Uniwersytetu w Białymstoku i jedna z koordynatorek projektu.
Powietrze, woda, gleba i bioróżnorodność
Zajęcia zostaną podzielone na trzy główne moduły. Pierwszy będzie dotyczył wpływu jakości powietrza na zdrowie człowieka i środowisko. Drugi skupi się na wodzie i glebie, a trzeci na bioróżnorodności, zmianach klimatu oraz sposobach ochrony przyrody.
Ważną częścią programu będą laboratoria prowadzone na wydziałach biologii, chemii, fizyki i matematyki. Uczniowie będą mogli pracować z wykorzystaniem akademickiego zaplecza, którego na co dzień nie spotykają w szkole.
Nauka wyjdzie jednak także poza budynki uczelni. W planie są zajęcia terenowe oraz wyjazdy do Puszczy Knyszyńskiej i Biebrzańskiego Parku Narodowego. Uczestnicy mają dzięki nim uczyć się rozpoznawania gatunków oraz oceny stanu ekosystemów bezpośrednio w terenie.
Pierwsza edycja zostanie zorganizowana w ośmiu grupach, liczących po 12 osób. Podział uczestników będzie uwzględniał poziom edukacyjny – osobno pracować będą uczniowie szkół podstawowych i ponadpodstawowych.
Podczas I edycji przyjmiemy 96 uczestników z województw podlaskiego, warmińsko-mazurskiego oraz lubelskiego, pracujących w ośmiu grupach 12-osobowych, z podziałem na uczniów klas podstawowych (6 – 8) i ponadpodstawowych (1 – 4) – dodaje Ada Wróblewska.
Nabór rozpocznie się w listopadzie
Zainteresowani pierwszą edycją będą mogli zgłaszać się od 9 do 30 listopada 2026 roku. W tym okresie Uniwersytet w Białymstoku i Wydział Biologii udostępnią formularze zgłoszeniowe, regulamin, harmonogram zajęć oraz „Dzienniczek Eko-Eksperta”.
Młodzieżowy Uniwersytet Przyrodniczy działa na UwB od 2017 roku i kolejne edycje przyciągają uczniów zainteresowanych naukami przyrodniczymi. Tym razem przedsięwzięcie jest częścią większego projektu „EKO-ŚWIADOMOŚĆ: zrozumieć zagrożenia i działać skutecznie na rzecz środowiska”.
Na realizację tego projektu Uniwersytet w Białymstoku otrzymuje 949 551,22 zł z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. W latach 2027 – 2028 zaplanowano łącznie trzy edycje Młodzieżowego Uniwersytetu Przyrodniczego.
Program ma być skierowany nie tylko do uczniów. W ramach projektu przewidziano także szkolenia dla przedstawicieli administracji publicznej i samorządów. Ich tematyka obejmie między innymi adaptację miast do zmian klimatu, ślad węglowy, gospodarkę odpadami, gospodarkę o obiegu zamkniętym oraz problem gatunków inwazyjnych.
Dla uczniów najważniejsza będzie jednak możliwość sprawdzenia, jak wygląda nauka przyrodnicza poza szkolnym podręcznikiem. Zamiast ograniczać się do gotowych odpowiedzi, będą mogli samodzielnie zadawać pytania, wykonywać doświadczenia i konfrontować swoje hipotezy z wynikami badań.
(PW)