Białystok będzie jedynym miejscem w Polsce, w którym będzie można zobaczyć międzynarodową wystawę „Art of Remembrance – Sztuka Pamięci”. Od 2 do 30 czerwca Muzeum Pamięci Sybiru zaprezentuje projekt łączący historię II wojny światowej z językiem współczesnej sztuki. To wydarzenie o wyjątkowej randze nie tylko dla miasta, ale również dla całego regionu, ponieważ stawia białostocką instytucję w gronie najważniejszych europejskich miejsc zajmujących się pamięcią historyczną.
Ekspozycja powstała w ramach międzynarodowego projektu, który połączył artystów oraz instytucje pamięci z różnych części Europy. W przedsięwzięciu uczestniczyli twórcy z Finlandii, Niemiec, Francji i Irlandii Północnej, którzy przez wiele tygodni pracowali w miejscach związanych z doświadczeniami II wojny światowej. Korzystając z archiwów, dokumentów, fotografii oraz relacji świadków, stworzyli autorskie interpretacje historii opowiedziane za pomocą fotografii, instalacji audiowizualnych, rzeźby, szkła oraz innych form sztuki współczesnej.
Szczególne znaczenie dla Białegostoku ma udział Muzeum Pamięci Sybiru w tym projekcie. To właśnie pobyt w tej placówce zainspirował fińskiego artystę audiowizualnego Juhanę Moisandera do stworzenia instalacji zatytułowanej „Matka”. Twórca przez kilka tygodni poznawał historie związane z losami Sybiraków, a motyw matki uczynił centralnym elementem swojej pracy. W realizację projektu zaangażowana została także białostocka aktorka Katarzyna Wiktorko wraz z synem, dzięki czemu międzynarodowa wystawa zyskała również lokalny wymiar.
Projekt pokazuje, że pamięć o wojnie nie musi być zamknięta wyłącznie w dokumentach, gablotach i historycznych opracowaniach. Twórcy próbują odpowiedzieć na pytanie, jak opowiadać o najtrudniejszych doświadczeniach XX wieku kolejnym pokoleniom, które nie mają już bezpośredniego kontaktu ze świadkami tamtych wydarzeń. W centrum zainteresowania znalazły się nie tylko wojna, przemoc i deportacje, ale również pamięć, trauma oraz odpowiedzialność za przekazywanie historii następnym generacjom.
Muzeum Pamięci Sybiru znalazło się w prestiżowym gronie partnerów projektu obok belgijskiego Bastogne War Museum, francuskiego centrum pamięci La Coupole oraz włoskiej Fundacji Nuto Revelli. To kolejny dowód na rosnącą pozycję białostockiej placówki na międzynarodowej mapie instytucji zajmujących się historią II wojny światowej i jej konsekwencjami dla współczesnej Europy.
Wystawa miała już swoją premierę w holenderskim Nijmegen, następnie była prezentowana we włoskim Turynie. Białystok będzie trzecim przystankiem na trasie ekspozycji i jednocześnie pierwszym oraz jedynym miejscem w Polsce, gdzie będzie można ją obejrzeć. Po zakończeniu prezentacji w stolicy Podlasia projekt trafi do Belgii i Francji.
Wernisaż odbędzie się 2 czerwca o godzinie 18 w Muzeum Pamięci Sybiru przy ulicy Węglowej. Co ważne, zwiedzanie wystawy będzie bezpłatne przez cały okres jej prezentacji, czyli do 30 czerwca. Dla mieszkańców Białegostoku i całego regionu będzie to rzadka okazja, aby zobaczyć projekt, który łączy doświadczenia różnych narodów Europy i pokazuje historię wojny z perspektywy współczesnych artystów.
(PW)