Wbrew powszechnemu przekonaniu zakończenie pracy nie zawsze oznacza utratę prawa do zasiłku chorobowego. W wielu sytuacjach świadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może być wypłacane również po rozwiązaniu umowy – pod warunkiem spełnienia określonych zasad i terminów.
Kluczowe znaczenie ma moment powstania niezdolności do pracy. Jeśli pracownik zachoruje jeszcze w trakcie zatrudnienia, zasiłek może być wypłacany także po jego zakończeniu – o ile zwolnienie lekarskie trwa nieprzerwanie. Przepisy przewidują jednak również możliwość uzyskania świadczenia wtedy, gdy choroba pojawi się już po ustaniu zatrudnienia.
Kiedy zasiłek przysługuje po zakończeniu pracy
Osoba, która zachoruje po rozwiązaniu umowy, może liczyć na wsparcie z ZUS, ale tylko w określonych przypadkach. Niezdolność do pracy musi trwać co najmniej 30 dni bez przerwy, a jej początek powinien przypadać w odpowiednim czasie od zakończenia ubezpieczenia.
W praktyce oznacza to, że choroba musi pojawić się najpóźniej w ciągu dwóch tygodni od ustania zatrudnienia. Wyjątkiem są niektóre schorzenia, których objawy ujawniają się później – w takich sytuacjach termin może zostać wydłużony nawet do trzech miesięcy.
Jak długo można pobierać świadczenie
Czas wypłaty zasiłku po ustaniu zatrudnienia jest ograniczony. Standardowo wynosi maksymalnie 91 dni. Są jednak sytuacje, w których okres ten może być dłuższy – dotyczy to m.in. kobiet w ciąży czy osób chorujących na gruźlicę. W takich przypadkach świadczenie może być wypłacane nawet przez 182 dni, a w szczególnych okolicznościach do 270 dni.
Jeśli po wykorzystaniu tego okresu chory nadal nie jest zdolny do pracy, może ubiegać się o świadczenie rehabilitacyjne. Jest ono przyznawane na czas dalszego leczenia lub rehabilitacji, maksymalnie na rok, pod warunkiem że istnieje szansa powrotu do aktywności zawodowej.
Kto wypłaca pieniądze i jakie formalności trzeba spełnić
W przypadku zwolnienia lekarskiego obejmującego zarówno okres zatrudnienia, jak i czas po jego zakończeniu, wypłata świadczenia może być podzielona. Do momentu rozwiązania umowy odpowiada za nią pracodawca (jeśli zatrudnia więcej niż 20 osób) lub ZUS. Po ustaniu zatrudnienia wypłatę zawsze przejmuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Aby otrzymać pieniądze, konieczne jest złożenie odpowiednich dokumentów. Część formalności realizuje jeszcze pracodawca, ale w przypadku kolejnych zwolnień były pracownik musi sam złożyć wniosek do ZUS oraz wymagane oświadczenia. Warto pamiętać o terminach – roszczenie o wypłatę świadczenia przedawnia się po sześciu miesiącach.
Ile wynosi zasiłek chorobowy
Wysokość świadczenia zależy od podstawy wymiaru składek, czyli najczęściej wynagrodzenia z ostatnich 12 miesięcy pracy. Standardowo zasiłek wynosi 80 proc. tej kwoty, także podczas pobytu w szpitalu.
Są jednak sytuacje, w których można otrzymać pełne 100 proc. – dotyczy to m.in. niezdolności do pracy związanej z ciążą, wypadkiem przy pracy lub badaniami i zabiegami związanymi z dawstwem komórek, tkanek lub narządów.
W przypadku osób, które utraciły zatrudnienie, obowiązuje dodatkowe ograniczenie – podstawa wyliczenia świadczenia nie może przekroczyć przeciętnego wynagrodzenia.
Warto znać swoje prawa
Dla wielu osób utrata pracy i choroba w tym samym czasie oznaczają trudną sytuację finansową. Przepisy przewidują jednak mechanizmy, które pozwalają zachować ciągłość wsparcia. Kluczowe jest jednak pilnowanie terminów i dopełnienie formalności, bo to od nich zależy, czy zasiłek rzeczywiście trafi na konto.
(PW)