Jak napisać wiadomość tekstową, gdy dłonie nieustannie drżą? Jak zawiązać sznurówki albo zapiąć guzik, kiedy nad własnymi ruchami trudno zapanować? Takie zadania wykonywali uczniowie podlaskich szkół, którzy wzięli udział w nietypowych warsztatach przygotowanych przez studentów Politechniki Białostockiej.
Młodzi konstruktorzy z Koła Naukowego Alios działającego na Wydziale Mechanicznym stworzyli specjalne rękawice symulujące drżenie rąk charakterystyczne dla choroby Parkinsona. Projekt miał pomóc młodzieży zrozumieć codzienne problemy osób zmagających się z tym schorzeniem.
Zamiast tradycyjnego wykładu studenci postawili na doświadczenie. Uczniowie mogli samodzielnie sprawdzić, jak bardzo utrudnione stają się najprostsze czynności, gdy ciało przestaje reagować tak, jak tego oczekujemy. Próba wysłania SMS-a, zapisania kilku słów czy związania buta szybko pokazywała, z jakimi wyzwaniami mierzą się osoby chore.
Projekt powstał dzięki współpracy studentów automatyki i robotyki oraz inżynierii biomedycznej. Pomysł narodził się na Politechnice Białostockiej, a jego realizację umożliwiło dofinansowanie zdobyte w konkursie „Młodzieżowe Podlaskie Lokalnie”. Autorzy przedsięwzięcia konsultowali rozwiązania m.in. z fizjoterapeutką, aby jak najwierniej odwzorować objawy choroby.
Od strony technicznej konstrukcja okazała się znacznie bardziej zaawansowana, niż mogłoby się wydawać. W rękawicach zastosowano mikrosilniki wibracyjne sterowane elektronicznie. System wykorzystuje minikomputer Raspberry Pi 5 oraz mikroprocesory ESP32, które odpowiadają za generowanie i kontrolowanie drgań. Dzięki temu możliwe jest regulowanie częstotliwości oraz intensywności ruchów, co pozwala lepiej odwzorować rzeczywiste objawy Parkinsona.
W ciągu zaledwie dwóch miesięcy studenci przygotowali trzy działające prototypy i przeprowadzili dziesięć warsztatów w czterech szkołach ponadpodstawowych w województwie podlaskim. W zajęciach uczestniczyło ponad 200 uczniów.
Spotkania składały się z dwóch części. Najpierw młodzież poznawała podstawowe informacje o chorobie Parkinsona, jej objawach oraz możliwościach leczenia. Następnie przychodził czas na praktyczne ćwiczenia z wykorzystaniem rękawic oraz specjalnych kamizelek obciążeniowych, które dodatkowo symulowały osłabienie organizmu.
Autorzy projektu podkreślają, że celem było nie tylko przekazanie wiedzy medycznej, ale przede wszystkim budowanie empatii i wrażliwości społecznej. Przeprowadzone ankiety pokazały, że po zakończeniu warsztatów uczestnicy lepiej rozumieli problemy osób przewlekle chorych i starszych.
Na tym jednak historia się nie kończy. Powstałe urządzenia pozostaną własnością Koła Naukowego Alios i będą wykorzystywane podczas kolejnych wydarzeń popularyzujących naukę, m.in. na Dniach Otwartych Politechniki Białostockiej czy Podlaskim Festiwalu Nauki i Sztuki. Studenci planują również rozwijanie projektu i przekazanie go kolejnym rocznikom młodych inżynierów.
Dla samych twórców przedsięwzięcie było nie tylko okazją do wykorzystania wiedzy technicznej w praktyce. Musieli także nauczyć się zarządzania budżetem, planowania pracy zespołu i prowadzenia działań edukacyjnych. Efektem jest projekt, który pokazuje, że nowoczesna technologia może służyć nie tylko rozwiązywaniu problemów technicznych, ale także budowaniu społecznej świadomości.
(PW)