W białostockim ratuszu można w kwietniu zobaczyć wyjątkowy eksponat, który przenosi w czasy świetności Rzeczypospolitej i pokazuje, jak budowano legendę jednego z jej najsłynniejszych władców. Muzeum Podlaskie wybrało na „Zabytek Miesiąca” dzieło poświęcone Janowi III Sobieskiemu – publikację, która w XVIII wieku cieszyła się ogromną popularnością i miała wyraźnie propagandowy charakter.
Prezentowany druk to najbardziej znane dzieło Jakuba Kazimierza Rubinkowskiego o rozbudowanym tytule „Janina zwycięskich tryumfów…”. To biografia króla napisana w duchu panegirycznym, koncentrująca się przede wszystkim na jego militarnych triumfach i politycznych osiągnięciach. Autor nie ukrywa zachwytu nad postacią Sobieskiego, kreując go jako władcę niemal idealnego – zwycięskiego wodza i obrońcę państwa.
Wybór tego właśnie eksponatu nie jest przypadkowy. W 2026 roku przypada 330. rocznica śmierci Jana III Sobieskiego, która będzie obchodzona w czerwcu. Kwietniowa prezentacja stanowi więc swoiste wprowadzenie do tej rocznicy i okazję, by spojrzeć na postać króla nie tylko przez pryzmat faktów historycznych, ale także przez sposób, w jaki była przedstawiana jego współczesnym i kolejnym pokoleniom.
Co istotne z perspektywy regionu, jedno z wydań tej publikacji powstało w Supraślu, w drukarni Ojców Bazylianów. Było to jedno z najważniejszych ośrodków wydawniczych w dawnej Rzeczypospolitej, działające od końca XVII do początku XIX wieku i cieszące się królewskim przywilejem. Druki supraskie do dziś należą do najcenniejszych elementów zbiorów bibliotecznych Muzeum Podlaskiego.
Egzemplarz prezentowany w Białymstoku przeszedł gruntowną konserwację w 2017 roku, dzięki czemu możliwe jest jego bezpieczne udostępnienie zwiedzającym. To rzadka okazja, by z bliska zobaczyć nie tylko sam tekst, ale także kunszt dawnego drukarstwa i materialne świadectwo epoki.
Eksponat można oglądać w siedzibie muzeum w ratuszu w centrum Białegostoku. To propozycja zarówno dla pasjonatów historii, jak i dla osób, które chcą lepiej zrozumieć, jak powstawała legenda jednego z najbardziej rozpoznawalnych polskich królów.
(PW)