Uniwersytet Medyczny w Białymstoku zaprasza uczniów klas V szkół podstawowych z województwa podlaskiego do pierwszej edycji Uniwersytetu Młodego Badacza. Zamiast typowych lekcji uczestników czekają zajęcia w pracowniach i laboratoriach, eksperymenty oraz warsztaty pokazujące, jak działa ludzki organizm i jak nauka łączy się z codziennym życiem. Program obejmie 10 spotkań, a na pierwszą edycję przygotowano zaledwie 30 miejsc.
Pomysł UMB zakłada, że ciekawość świata najlepiej rozwija się wtedy, gdy dzieci mogą samodzielnie coś sprawdzić, zobaczyć efekt doświadczenia i zadać pytanie. Dlatego program został przygotowany tak, aby teoria nie była jego najważniejszą częścią. Uczniowie będą pracować pod nadzorem specjalistów, poznawać nauki medyczne i o zdrowiu, a kolejne spotkania mają prowadzić ich przez różne zagadnienia – od higieny i farmacji po działanie organizmu oraz emocje.
Prof. Adrian Chabowski, prorektor ds. kształcenia UMB, podkreśla, że uczelnia chce stworzyć dla piątoklasistów program, który będzie jednocześnie edukacją i doświadczeniem pierwszego kontaktu z akademickim światem.
Bardzo elitarny projekt, bo to tylko 30 miejsc. Pilotażowy z drugiej strony, bo chcemy zobaczyć jaki będzie odzew, chcemy zobaczyć jakie będą efekty, chcemy zobaczyć jak młodzież zareaguje na naszą ofertę – mówi prof. Adrian Chabowski, prorektor ds. kształcenia UMB.
Pierwsza edycja ma rozpocząć się inauguracją 26 września, a następnie zajęcia będą odbywały się raz w miesiącu, w soboty. Program zaplanowano od września 2026 do czerwca 2027 roku, więc uczestnicy będą mieli okazję spotkać się z różnymi obszarami nauk medycznych i nauk o zdrowiu. Organizatorzy przygotowują zarówno ćwiczenia i warsztaty, jak i zajęcia oparte na praktycznym poznawaniu zagadnień, z którymi uczniowie mogą zetknąć się także poza uczelnią.
Uczestnicy będą uczyć się m.in. podstaw pierwszej pomocy, poznają mechanizmy działania ludzkiego organizmu, dowiedzą się, jakie znaczenie ma woda w organizmie i jakimi zmysłami posługujemy się na co dzień. Będą również uczyć się rozpoznawania i wyrażania emocji, tak aby potrafili powiedzieć, że czują gniew, niepokój, radość czy spokój – wyjaśnia prof. Adrian Chabowski.
Jedne z przygotowanych zajęć będą prowadzić dzieci w stronę epidemiologii i higieny. Podczas warsztatów „Magia czystych rąk” uczniowie wcielą się w role badaczy i detektywów epidemiologicznych. Dzięki lampie UV będą mogli obserwować zjawiska niewidoczne na co dzień i sprawdzać, w jaki sposób drobnoustroje mogą przemieszczać się pomiędzy ludźmi oraz przedmiotami.
Dr Alicja Karwowska z Zakładu Higieny, Epidemiologii i Zaburzeń Metabolicznych UMB zapowiada, że zajęcia mają przede wszystkim pozwolić dzieciom samodzielnie odkrywać kolejne elementy zagadnienia.
Eksperymenty z wykorzystaniem lampy UV umożliwią młodym uczestnikom zobaczenie rzeczy, których na co dzień nie widać gołym okiem. Będą mogli sprawdzić, jak drobnoustroje przemieszczają się z człowieka na człowieka, z przedmiotu na przedmiot – tłumaczy dr Alicja Karwowska z Zakładu Higieny, Epidemiologii i Zaburzeń Metabolicznych UMB.
W programie znalazło się również miejsce dla farmacji. Podczas zajęć „Tajemnice apteki” uczestnicy poznają pracę farmaceuty i dowiedzą się, dlaczego apteka jest nie tylko miejscem, w którym kupuje się leki, ale również przestrzenią profesjonalnej opieki nad pacjentem. Warsztaty mają łączyć informacje o zawodzie z praktycznymi elementami zajęć.
Magdalena Sawicka z Zakładu Analizy i Bioanalizy Leków UMB chce pokazać dzieciom tę profesję od strony, której nie zawsze mogą poznać w codziennym życiu.
Pokażemy, czym zajmuje się farmaceuta. No i zapraszam młodych adeptów do zapoznania się z tym, czym naprawdę zajmuje się farmaceuta w aptece – zachęca Magdalena Sawicka.
Osobny blok zajęć poświęcono emocjom. Uczestnicy będą uczyć się ich rozpoznawania na podstawie sygnałów płynących z własnego organizmu. Chodzi między innymi o obserwację takich reakcji jak przyspieszone bicie serca czy potliwość, a następnie o naukę sposobów radzenia sobie z napięciem i silnymi emocjami.
Lek. Jacek Bida z Kliniki Psychiatrii Dzieci i Młodzieży UMB zaznacza, że zajęcia mają mieć przede wszystkim formę warsztatową.
Będą to zajęcia warsztatowe polegające na tym, jak sobie radzić z nadmiarem emocji, jak się wyciszać, jak się uspokajać i też jak rozpoznawać emocje u innych, żeby adekwatnie reagować – mówi lek. Jacek Bida.
Uniwersytet Młodego Badacza ma być więc czymś więcej niż serią wykładów dla dzieci. UMB stawia na kontakt z nauką poprzez doświadczenie – obserwację, eksperyment, ćwiczenia i rozmowę ze specjalistami. Taki model ma nie tylko przekazywać wiedzę, lecz także zachęcać uczniów do samodzielnego zadawania pytań i rozwijania zainteresowań naukowych.
Program ma również pokazać młodym uczestnikom, że wiedza o zdrowiu nie zaczyna się i nie kończy na podręcznikowych definicjach. Pierwsza pomoc, higiena, funkcjonowanie organizmu, farmacja czy emocje to obszary, z którymi każdy człowiek spotyka się na co dzień, a zajęcia na UMB mają pozwolić spojrzeć na nie z perspektywy badacza.
Pierwsza edycja projektu ma charakter pilotażowy. UMB chce na jej podstawie ocenić zainteresowanie programem i reakcje uczestników, a następnie wykorzystać te doświadczenia przy przygotowywaniu kolejnych odsłon przedsięwzięcia. Sam udział jest bezpłatny.
Rekrutacja rozpoczęła się 8 września i trwa do 11 września 2026 roku do godz. 12. Zgłoszenia są przyjmowane wyłącznie drogą elektroniczną (https://www.umb.edu.pl/uniwersytet_mlodego_badacza), a o zakwalifikowaniu decyduje kolejność prawidłowo złożonych i kompletnych formularzy. Program jest skierowany do uczniów klas V szkół podstawowych z województwa podlaskiego, a w pierwszej edycji przygotowano 30 miejsc.
Dla UMB to pierwszy etap budowania programu, który ma przybliżać dzieciom świat nauk medycznych i nauk o zdrowiu. Dla uczestników będzie to z kolei okazja, by jeszcze przed wyborem dalszej ścieżki edukacyjnej zobaczyć, jak wygląda nauka wtedy, gdy zamiast samego czytania o doświadczeniu można wykonać je samodzielnie.
(Piotr Walczak / Wideo: Karol Jurczak)