Podlasie jako cicha, odcięta od świata kraina na marginesie wielkiej historii? Ten głęboko zakorzeniony mit właśnie legł w gruzach. Uroczysty wernisaż w Muzeum Podlaskim, 12 czerwca, oficjalnie otworzył jedną z najważniejszych ekspozycji archeologicznych ostatnich lat. Wystawa „Oblicza przeszłości. 70 lat Działu Archeologii” pokazuje, że dzisiejsze Podlasie od tysiącleci było tętniącym życiem, skrzyżowaniem międzynarodowych szlaków handlowych.
Ekspozycja, którą już mogą podziwiać zwiedzający, to spektakularne podsumowanie siedmiu dekad pracy białostockich archeologów. To opowieść o pasji, determinacji i niezwykłych odkryciach, które na nowo piszą historię tej części Europy.
Podlasie w centrum antycznego i średniowiecznego świata
Przez dziesięciolecia pokutowało przekonanie, że dawne Podlasie było jedynie nieprzestępną puszczą. Tymczasem prezentowane w białostockim Ratuszu eksponaty pokazują zupełnie inny obraz. Region ten rezonował z najdalszymi zakątkami kontynentu.
W gablotach możemy zobaczyć niezwykłe dowody na ożywione kontakty handlowe:
- wczesnośredniowieczne amfory, świadczące o kontaktach z basenem Morza Śródziemnego i Rusią Kijowską,
- kupieckie plomby tekstylne potwierdzające, że przez te tereny przepływały luksusowe towary z Europy Zachodniej,
- misterną, luksusową biżuterię dowodzącą nie tylko bogactwa dawnych mieszkańców, ale też wysokiego kunsztu lokalnych i zagranicznych rzemieślników.
Te unikalne artefakty pokazują, że północno-wschodnia Polska była kluczowym węzłem na mapie dawnych rynków handlowych.
Siedem dekad wydzierania tajemnic ziemi
Wystawa powstała z okazji wyjątkowego jubileuszu – 70-lecia Działu Archeologii Muzeum Podlaskiego. Przez ten czas kolejne pokolenia badaczy przemierzały doliny rzeczne, badały tajemnicze kurhany, grodziska i zapomniane rezydencje magnackie.
Ekspozycja została zaprojektowana tak, by pokazać ewolucję samej nauki. Zwiedzający mogą prześledzić, jak na przestrzeni siedmiu dekad zmieniały się metody badawcze – od tradycyjnych łopat i pędzli, po nowoczesne technologie ułatwiające bezinwazyjne odkrywanie przeszłości. To także hołd złożony samym archeologom, którzy z pasją i poświęceniem ratowali dziedzictwo kulturowe regionu.
Od epoki kamienia po nowożytność
Twórcy wystawy zabierają gości w fascynującą podróż w czasie, która obejmuje tysiące lat. Ekspozycja jest niezwykle różnorodna i bogata. Wśród eksponatów szczególną uwagę zwracają:
- przedmioty codziennego użytku, od najprostszych narzędzi z epoki kamienia, przez pięknie zdobioną ceramikę, aż po kunsztowne kafle piecowe z nowożytnych dworów,
- broń i oporządzenie wojowników, które rozpalą wyobraźnię każdego miłośnika historii wojskowości.
- sfera sacrum i rytuały przejścia, pełne tajemnic urny twarzowe oraz monumentalna, kamienna stela nagrobna, przybliżające dawne obrzędy pogrzebowe.
Wystawa potrwa do 4 kwietnia 2027 r.
(EB)