Renta wdowia stała się jednym z najważniejszych nowych świadczeń dla seniorów w Polsce. Z danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że prawo do tego rozwiązania uzyskało już ponad milion osób w całym kraju, a w województwie podlaskim świadczenie przyznano 26,6 tys. osób. Po tegorocznej waloryzacji beneficjenci otrzymują wyższe wypłaty, a kolejne zmiany zapowiedziano już na 2027 rok.
Zainteresowanie nowym świadczeniem okazało się bardzo duże. Od początku 2025 roku do końca marca 2026 roku do ZUS wpłynęło 1 mln 190 tys. wniosków o rentę wdowią. W samym województwie podlaskim złożono 67,4 tys. formularzy. Jak podkreśla Zakład Ubezpieczeń Społecznych, najwięcej wniosków napłynęło z województw śląskiego, mazowieckiego i wielkopolskiego, natomiast najmniej właśnie z Podlaskiego, Lubuskiego i Opolskiego. Wypłaty świadczeń ruszyły 1 lipca 2025 roku.
Obecnie renta wdowia pozwala połączyć dwa świadczenia. Senior może otrzymywać 100 proc. własnej emerytury lub renty i jednocześnie 15 proc. renty rodzinnej po zmarłym małżonku albo odwrotnie. Renta rodzinna dla jednej osoby wynosi natomiast 85 proc. świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu współmałżonkowi.
To jednak nie koniec zmian. Od 1 stycznia 2027 roku niższa część świadczenia wzrośnie z obecnych 15 do 25 proc. Co ważne, osoby uprawnione nie będą musiały składać nowych dokumentów. ZUS zapowiada automatyczne przeliczenie świadczeń z urzędu.
Prawo do renty wdowiej przysługuje wdowom i wdowcom, którzy osiągnęli ustawowy wiek emerytalny – 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Konieczne jest także pozostawanie w związku małżeńskim do dnia śmierci współmałżonka oraz uzyskanie prawa do renty rodzinnej nie wcześniej niż pięć lat przed osiągnięciem wieku emerytalnego. Warunkiem jest również brak ponownego zawarcia małżeństwa.
Istotnym ograniczeniem pozostaje limit wysokości świadczenia. Łączna kwota renty wdowiej nie może przekroczyć trzykrotności najniższej emerytury. Od marcowej waloryzacji oznacza to próg 5 935,47 zł brutto. Jeśli suma świadczeń jest wyższa, ZUS odpowiednio ją pomniejsza. W praktyce osoby pobierające już wysoką emeryturę, przekraczającą ten limit, nie otrzymają dodatkowej renty wdowiej.
Dane pokazują jednak, że dla wielu seniorów nowe rozwiązanie oznacza realne wsparcie domowego budżetu. W marcu 2026 roku świadczeniobiorcy w Polsce zyskali dzięki rencie wdowiej średnio 344,61 zł miesięcznie. W województwie podlaskim średnia była jeszcze wyższa i wyniosła 354,55 zł.
ZUS przypomina również, że pobieranie renty wdowiej nie wyklucza dalszej aktywności zawodowej. Osoby uprawnione mogą pracować i osiągać dodatkowe dochody bez ryzyka zmniejszenia lub zawieszenia świadczenia. Wynika to z faktu, że renta wdowia przysługuje już po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego.
Wniosek o przyznanie świadczenia można złożyć osobiście w placówce ZUS, przesłać pocztą albo wysłać elektronicznie przez platformę eZUS. Należy wypełnić formularz ERWD. Seniorzy mogą samodzielnie wskazać preferowany wariant wypłaty lub pozostawić wybór korzystniejszego rozwiązania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych.
(PW)