Uczniowie z województwa podlaskiego dostali dodatkowy czas, by zmierzyć się z jednym z najważniejszych tematów najnowszej historii Polski. Chodzi o konkurs, który nie tylko sprawdza wiedzę, ale przede wszystkim zachęca młodych ludzi do samodzielnego myślenia i szukania prawdy o wydarzeniach, które do dziś budzą emocje.
XIV edycja Wojewódzkiego Konkursu Historyczno-Literackiego „By czas nie zaćmił i niepamięć” koncentruje się wokół trzech dramatycznych rozdziałów polskiej historii – Zbrodni Katyńskiej, katastrofy smoleńskiej oraz Obławy Augustowskiej. To właśnie wokół tych wydarzeń uczestnicy mają budować swoje prace, szukając nie tylko faktów, ale także bohaterów i ofiar, których losy wciąż kształtują pamięć kolejnych pokoleń.
Organizatorem konkursu jest poseł Jarosław Zieliński, który od lat angażuje się w inicjatywy związane z edukacją historyczną młodzieży. W swoim wystąpieniu skierowanym do mediów podkreśla, że tego typu działania mają realny wpływ na sposób postrzegania historii przez młodych ludzi. Zwraca uwagę, że analiza prac z poprzednich edycji pokazuje rosnącą wiedzę uczestników oraz coraz bardziej dojrzałe podejście do trudnych tematów. Jak zaznacza, konkurs inspiruje uczniów do samodzielnych poszukiwań, formułowania pytań i wyciągania wniosków na podstawie źródeł, a nie jedynie gotowych opinii.
W tym roku organizatorzy zdecydowali się na ważną zmianę – termin nadsyłania prac został wydłużony do 20 kwietnia 2026 roku. To odpowiedź na sygnały płynące ze szkół w regionie, gdzie nauczyciele i uczniowie wskazywali, że dodatkowy czas pozwoli lepiej przygotować materiały i dopracować ich merytoryczną stronę.
Sam konkurs ma charakter wojewódzki i jest jednoetapowy, co oznacza, że wszystkie zgłoszone prace oceniane będą na jednym poziomie przez specjalnie powołaną komisję. Uczestnicy mogą wybrać dowolną formę wypowiedzi – od eseju, przez reportaż, aż po wywiad czy wspomnienie. Ważne jest jednak, by prace były samodzielne i oparte na źródłach historycznych, co stanowi jeden z kluczowych elementów oceny.
Konkurs skierowany jest do uczniów klas V–VIII szkół podstawowych oraz młodzieży ze szkół ponadpodstawowych. W przypadku większego zainteresowania młodszych dzieci możliwe jest również utworzenie dodatkowej kategorii. Prace można zgłaszać zarówno za pośrednictwem szkół i instytucji, jak i indywidualnie – to otwiera udział także dla tych, którzy chcą podjąć temat poza szkolnym programem.
Zgłoszenia należy przesyłać do 20 kwietnia w jednej z dwóch form: drogą elektroniczną na adres zielinski.bialystok@interia.pl lub tradycyjną pocztą na adres Biura Poselskiego Posła na Sejm RP Jarosława Zielińskiego przy ul. L. Waryńskiego 3/5, lok. 3U w Białymstoku. Do każdej pracy trzeba dołączyć wypełnioną kartę zgłoszeniową, bez której zgłoszenie nie będzie rozpatrywane.
Partnerem inicjatywy – podobnie jak w ubiegłym roku – jest białostocki oddział Instytutu Pamięci Narodowej. Współpraca ta nadaje konkursowi nie tylko rangę, ale także merytoryczne zaplecze, które ma szczególne znaczenie przy pracy z tematami tak wymagającymi, jak Katyń czy Obława Augustowska.
Z perspektywy regionu konkurs ma jeszcze jeden wymiar. To właśnie na Podlasiu pamięć o wielu wydarzeniach historycznych – zwłaszcza Obławie Augustowskiej – ma szczególnie silne znaczenie lokalne. Dla części uczestników może to być także historia ich własnych rodzin, co dodatkowo wzmacnia osobisty charakter tworzonych prac.
Na najlepszych uczestników czekają nagrody, ale – jak podkreślają organizatorzy – najważniejsze jest coś innego: rozwijanie świadomości historycznej i umiejętności samodzielnego myślenia. Wśród wyróżnień pojawia się także możliwość wyjazdu edukacyjnego do Parlamentu RP czy wizyty w wybranych muzeach, co dla wielu młodych ludzi może być dodatkową motywacją do udziału.
Regulamin Konkursu By czas nie zaćmił i niepamięć – XIV edycja
Karta zgłoszenia uczestnika – XIV edycja Konkursu
(PW)