Badacze z Uniwersytetu w Białymstoku pozyskali ponad 5,8 mln zł na realizację nowych projektów naukowych. Finansowanie przyznało Narodowe Centrum Nauki w ramach prestiżowych konkursów OPUS i SONATA. Dzięki temu w najbliższych latach na uczelni będą prowadzone badania dotyczące m.in. przemocy wobec Romów w okresie transformacji ustrojowej, nowoczesnych metod diagnostyki nowotworów oraz wpływu zmian klimatu na migracje ptaków.
Największe dofinansowanie otrzymał projekt przygotowany przez dr. hab. Michała Garapicha z Wydziału Socjologii. Badacz będzie kierował przedsięwzięciem poświęconym przemocy wymierzonej w społeczność romską w Polsce po 1989 roku. Wartość grantu przekracza 2,39 mln zł.
Naukowcy zamierzają przeanalizować zjawisko, które – choć miało znaczący wpływ na losy wielu społeczności romskich – do dziś pozostaje stosunkowo słabo opisane w badaniach naukowych. Projekt ma pokazać społeczne, kulturowe i polityczne konsekwencje wydarzeń, które doprowadziły między innymi do emigracji części polskich Romów i osłabienia wielu lokalnych społeczności. Badania obejmą również kwestie związane z przemianami społecznymi lat 90., rozwojem nacjonalizmu oraz postrzeganiem wielokulturowości w Polsce po transformacji ustrojowej.
Blisko 2 mln zł trafiło do dr Karoliny Markiewicz z Wydziału Chemii. Jej projekt koncentruje się na opracowaniu nowoczesnych znaczników wykorzystywanych w diagnostyce medycznej. Chodzi o rozwiązania, które mogłyby jednocześnie współpracować z dwiema zaawansowanymi metodami obrazowania – pozytonową tomografią emisyjną (PET) i rezonansem magnetycznym (MR).
Badania mają przyczynić się do stworzenia nowych narzędzi pozwalających na jeszcze dokładniejsze wykrywanie zmian nowotworowych. Zespół będzie pracował nad specjalnymi układami chemicznymi wykorzystującymi między innymi związki naturalne, które mają zwiększać precyzję lokalizowania komórek nowotworowych i poprawić skuteczność diagnostyki.
Trzecim projektem, który uzyskał finansowanie, pokieruje dr Paweł Mirski z Wydziału Biologii. Na jego realizację Narodowe Centrum Nauki przeznaczyło niemal 1,5 mln zł.
Badania będą dotyczyć myszołowa pospolitego 0 jednego z najczęściej spotykanych ptaków drapieżnych w Europie. Naukowiec chce sprawdzić, jak postępujące zmiany klimatyczne wpływają na zachowania migracyjne tego gatunku. W tym celu wykorzystane zostaną nowoczesne nadajniki GPS umożliwiające śledzenie przemieszczania się ptaków na dużych obszarach obejmujących Polskę, Litwę i Estonię.
Projekt ma pomóc odpowiedzieć na pytanie, dlaczego część myszołowów rezygnuje z dalekich wędrówek i pozostaje bliżej miejsc lęgowych niż jeszcze kilkadziesiąt lat temu. Zdaniem badaczy zdobyta wiedza pozwoli lepiej zrozumieć mechanizmy adaptacji ptaków do zmieniających się warunków środowiskowych.
Łączna wartość trzech grantów przekracza 5,8 mln zł. To kolejny przykład skuteczności naukowców z Uniwersytetu w Białymstoku w pozyskiwaniu środków na badania oraz potwierdzenie, że projekty realizowane na uczelni dotyczą zarówno ważnych problemów społecznych, jak i zagadnień związanych z rozwojem nowoczesnej medycyny czy ochroną środowiska.
(PW)