19 czerwca Białystok stanie się miejscem spotkania z historią opowiadaną z perspektywy kobiet, które przez dekady pozostawały poza głównym nurtem narracji o dziejach Polski. W Ratuszu odbędzie się promocja pierwszego tomu serii „Patriotki i obywatelki” – publikacji poświęconej postaciom, których działalność naukowa, edukacyjna i społeczna miała znaczący wpływ na rozwój kraju, choć nie zawsze znajdowała należne miejsce w podręcznikach i opracowaniach historycznych.
Spotkanie zaplanowano na 19 czerwca o godzinie 17 w siedzibie Muzeum w Białymstoku przy Rynku Kościuszki. Wydarzenie będzie okazją do poznania założeń projektu, który ma ambicję przywrócić pamięć o kobietach współtworzących nowoczesne życie intelektualne, społeczne i naukowe Polski.
Publikacja otwiera szeroko zakrojony, czterotomowy cykl badawczy poświęcony roli Polek w kształtowaniu kultury, nauki i przestrzeni publicznej. W pierwszej części autorzy skupili się na trzydziestu biografiach kobiet związanych przede wszystkim z edukacją, działalnością społeczną oraz środowiskiem naukowym. Bohaterki książki reprezentują różne epoki i doświadczenia, ale łączy je aktywność, która wykraczała poza społeczne oczekiwania swoich czasów.
Czytelnicy znajdą w książce zarówno postacie dobrze znane historykom, jak i osoby, których dokonania przez lata pozostawały na marginesie zainteresowania badaczy. Ich życiorysy zostały osadzone w kontekście najważniejszych wydarzeń XIX i XX wieku – od okresu zaborów, przez czasy II Rzeczypospolitej i okupacji, po emigracyjne losy wielu przedstawicielek polskiej inteligencji oraz odbudowę środowisk naukowych po zakończeniu II wojny światowej.
Twórcy publikacji podkreślają, że celem nie było wyłącznie odtworzenie faktów biograficznych. W badaniach wykorzystano różnorodne materiały źródłowe, w tym dokumenty archiwalne, korespondencję, prasę oraz relacje osobiste. Dzięki temu możliwe było pokazanie codziennych wyborów, ambicji, sukcesów i przeszkód, z którymi mierzyły się bohaterki książki.
Znaczenie publikacji wykracza jednak poza samą historię kobiet. Autorzy zwracają uwagę na potrzebę ponownego spojrzenia na utrwalone narracje historyczne i dostrzeżenia osób, których wkład przez lata pozostawał niedostatecznie zauważony. To propozycja skierowana zarówno do środowiska akademickiego, studentów i pasjonatów historii, jak również do wszystkich zainteresowanych dziejami nowoczesnej Polski.
Pierwszy tom „Patriotek i obywatelek” jest efektem wieloletnich badań prowadzonych przez zespół naukowy w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki. Projekt realizowano pod nazwą „Fundamenty”, a jego rezultatem ma być kompleksowe opracowanie pokazujące rolę kobiet w budowaniu polskiego życia naukowego, społecznego i kulturalnego.
Promocja książki „Patriotki i obywatelki”:
- 19 czerwca 2026 r.
- godz. 17.00
- Ratusz w Białymstoku, Rynek Kościuszki 10
- wstęp wolny
(PW)