Samorządy, przedsiębiorstwa oraz podmioty odpowiedzialne za infrastrukturę kolejową zyskały dostęp do nowego źródła finansowania inwestycji związanych z bezpieczeństwem i odpornością państwa. Uruchomiony Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności dysponuje budżetem wynoszącym 23 mld zł. Pieniądze pochodzą z Krajowego Planu Odbudowy i mają wspierać zarówno przedsięwzięcia dotyczące ochrony ludności i obrony cywilnej, jak również projekty o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa kraju.
Nowy instrument finansowy został zaprezentowany w Podlaskim Urzędzie Wojewódzkim podczas spotkania z przedstawicielami samorządów, spółek komunalnych oraz przedsiębiorców. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele Banku Gospodarstwa Krajowego, spółki Chrobry SA oraz administracji rządowej i samorządowej.
Największa część środków trafi do programu pożyczkowego obsługiwanego przez Bank Gospodarstwa Krajowego. Do rozdysponowania przeznaczono około 16 mld zł, z czego ponad 11 mld zł przewidziano dla sektora komunalnego. Samorządy będą mogły ubiegać się o finansowanie na preferencyjnych warunkach – z zerowym oprocentowaniem, okresem spłaty sięgającym 20 lat oraz możliwością częściowego umorzenia zobowiązania po spełnieniu określonych warunków.
Jak podkreślał wojewoda podlaski Jacek Brzozowski, nowy fundusz ma uzupełnić działania już prowadzone w zakresie wzmacniania bezpieczeństwa regionu.
Od 2025 roku realizujemy wielki program budowy odporności społeczeństwa i bezpieczeństwa regionu, wykorzystując środki z Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej. Do tego dochodzi Fundusz Obronny, który może być dobrym i potrzebnym uzupełnieniem, z którego będą mogły korzystać podlaskie samorządy – mówił.
Finansowanie nie tylko dla samorządów
Program obejmuje trzy główne grupy odbiorców. Największą pulę środków przewidziano dla samorządów, ale wsparcie skierowano również do sektora kolejowego oraz przedsiębiorstw.
Jednostki samorządu terytorialnego będą mogły finansować między innymi budowę i modernizację schronów oraz innych obiektów zbiorowej ochrony, rozwój systemów ostrzegania o zagrożeniach, przebudowę infrastruktury drogowej istotnej z punktu widzenia mobilności wojskowej, inwestycje w cyberbezpieczeństwo czy zakup specjalistycznego taboru wykorzystywanego również na potrzeby obronności.
Dla sektora kolejowego przygotowano pulę 2 mld zł. Środki będzie można przeznaczyć na modernizację linii i infrastruktury kolejowej, zakup lub przebudowę taboru oraz projekty związane z bezpieczeństwem cyfrowym.
Przedsiębiorcy będą mogli ubiegać się o finansowanie inwestycji zwiększających bezpieczeństwo infrastruktury krytycznej, rozwijających produkcję sprzętu wojskowego i technologii podwójnego zastosowania (dual-use), a także przedsięwzięć wzmacniających bezpieczeństwo energetyczne, teleinformatyczne i transportowe. Dla tej grupy beneficjentów przeznaczono 2,5 mld zł.
Część środków trafi na inwestycje kapitałowe
Oprócz programu pożyczkowego Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności obejmuje również instrument kapitałowy o wartości około 7 mld zł. Za jego realizację odpowiada spółka Chrobry SA, która będzie obejmowała udziały w przedsięwzięciach uznanych za istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa i rozwoju nowoczesnych technologii.
Kapitał ma trafiać zarówno do rozwijających się firm technologicznych, jak i większych przedsiębiorstw oraz projektów infrastrukturalnych. Założeniem programu jest długoterminowe wspieranie inwestycji o strategicznym znaczeniu przy jednoczesnym zachowaniu rynkowych zasad finansowania.
Nabór wniosków dotyczących części pożyczkowej Funduszu prowadzą regionalne oddziały Banku Gospodarstwa Krajowego. Z programu mogą korzystać podmioty z całego kraju, w tym samorządy i przedsiębiorcy z województwa podlaskiego.
(PW)