Coraz więcej Polaków zmaga się z chorobami neurologicznymi, a liczba pacjentów wymagających specjalistycznej opieki będzie w najbliższych latach rosła. Starzenie się społeczeństwa, wpływ współczesnego stylu życia oraz coraz skuteczniejsze metody diagnostyczne sprawiają, że neurologia staje się jedną z najważniejszych dziedzin medycyny. O tych wyzwaniach będą rozmawiać uczestnicy VIII Konferencji Naukowo-Szkoleniowej Polskiego Towarzystwa Neurologicznego, która zgromadzi w Białymstoku ponad tysiąc specjalistów z całego kraju.
Jedną z osób zwracających uwagę na skalę problemu jest prof. Alina Kułakowska, prezes Polskiego Towarzystwa Neurologicznego, konsultant wojewódzka ds. neurologii oraz zastępca kierownika Kliniki Neurologii Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Białymstoku. Jak podkreśla, współczesna neurologia stoi dziś przed wyzwaniami, które jeszcze kilkanaście lat temu miały znacznie mniejszą skalę.
Najważniejszym z nich pozostaje starzenie się społeczeństwa. Wraz z wiekiem rośnie ryzyko występowania chorób neurozwyrodnieniowych, takich jak choroba Alzheimera czy Parkinsona. Nadal ogromnym problemem są również udary mózgu, które należą do głównych przyczyn trwałej niepełnosprawności osób dorosłych. To właśnie pacjenci z tymi schorzeniami coraz częściej trafiają pod opiekę neurologów.
Zdaniem prof. Kułakowskiej na zdrowie mózgu wpływa jednak nie tylko wiek. Coraz większą rolę odgrywają również czynniki środowiskowe i cywilizacyjne. Specjaliści wskazują między innymi na zanieczyszczenie środowiska, nadmierny hałas, sztuczne oświetlenie, przewlekły stres oraz nieustanne przebodźcowanie wynikające z funkcjonowania w świecie nowych technologii.
Neurolodzy zwracają też uwagę na problem, który przez wiele osób nadal jest bagatelizowany – jakość snu. Jak podkreśla prof. Kułakowska, współczesny styl życia, szczególnie wśród młodych ludzi, coraz częściej prowadzi do zaburzeń prawidłowego odpoczynku. Wieczorne korzystanie z telefonów komórkowych, mediów społecznościowych czy oglądanie ekranów tuż przed snem wpływa na funkcjonowanie mózgu znacznie bardziej niż wielu osobom się wydaje.
Eksperci przypominają, że sen nie jest czasem bezczynności organizmu. To właśnie wtedy zachodzą procesy odpowiedzialne za utrwalanie pamięci i regenerację układu nerwowego. W trakcie głębokiego snu mózg usuwa również produkty przemiany materii, które gromadzą się w ciągu dnia. Zaburzenie tych mechanizmów może mieć wpływ na rozwój chorób neurodegeneracyjnych w przyszłości.
Podczas białostockiej konferencji wiele miejsca zostanie poświęcone także profilaktyce. Nieprzypadkowo rok 2026 został ogłoszony Rokiem Profilaktyki. Środowiska neurologów, kardiologów i onkologów coraz częściej podkreślają, że podstawowe zasady dbania o zdrowie są wspólne niezależnie od rodzaju choroby. Kluczowe znaczenie mają aktywność fizyczna, prawidłowe odżywianie, odpowiednia ilość snu, kontrola ciśnienia tętniczego oraz troska o zdrowie psychiczne.
Prof. Alina Kułakowska zwraca również uwagę na znaczenie edukacji zdrowotnej prowadzonej od najmłodszych lat. Jej zdaniem wiedza dotycząca podstawowych zasad dbania o organizm powinna być przekazywana już dzieciom w szkołach i przedszkolach, ponieważ wiele późniejszych problemów zdrowotnych wynika z utrwalonych przez lata niekorzystnych nawyków.
Białystok stanie się więc nie tylko miejscem spotkania ponad tysiąca neurologów, ale również forum dyskusji o wyzwaniach, które będą miały wpływ na zdrowie kolejnych pokoleń. Wnioski płynące z konferencji mogą okazać się istotne nie tylko dla lekarzy, lecz także dla wszystkich osób, które chcą dłużej zachować sprawność umysłową i ograniczyć ryzyko chorób układu nerwowego.
(Piotr Walczak)