Starsze mieszkanki Kalnicy pamiętają, że przy kapliczce ludzie spotykali się na modlitwie. Z biegiem lat obiekt zarósł krzakami i niemal zniknął z pola widzenia. Teraz Koło Gospodyń Wiejskich „Aktywni z Kalnicy” chce przywrócić mu dawny wygląd. Na renowację drewnianego krzyża z rzeźbą Chrystusa, płaskorzeźby św. Izydora i postumentu przyznano ponad 8,5 tys. zł z budżetu województwa podlaskiego.
Kapliczka znajduje się w Kalnicy, w gminie Brańsk, na terenie Gminnego Ośrodka Upowszechniania Kultury im. Anny Dernowskiej. Choć jest częścią miejscowej przestrzeni od lat, jej stan sprawił, że przestała być dobrze widoczna. Zarastająca roślinność stopniowo przesłaniała obiekt, a pamięć o jego dawnym znaczeniu pozostawała przede wszystkim wśród starszych mieszkańców.
To właśnie ich wspomnienia stały się jednym z powodów podjęcia starań o odnowienie kapliczki. Irena Woińska, przedstawicielka KGW „Aktywni z Kalnicy”, opowiada o zaniedbanym stanie obiektu i decyzji o przygotowaniu projektu renowacji.
Kapliczka była zaniedbana i niemal niewidoczna, bo zarosła krzakami – mówi Irena Woińska.
Jak dodaje, starsze mieszkanki pamiętają, że dawniej ludzie przychodzili w to miejsce, aby modlić się przy krzyżu.
Chcemy ocalić to miejsce od zapomnienia, żeby mogły je poznać również przyszłe pokolenia – podkreśla przedstawicielka koła.
Renowacja obejmie krzyż, rzeźbę i płaskorzeźbę
Planowane prace dotyczą kilku elementów tworzących kapliczkę. Odnowiony ma zostać drewniany krzyż z rzeźbą Chrystusa, płaskorzeźba przedstawiająca św. Izydora oraz postument. Chodzi więc o przywrócenie właściwego wyglądu całemu obiektowi, a nie tylko jego najbardziej widocznej części.
Zaangażowanie lokalnego koła gospodyń wiejskich ma w tym przypadku wymiar wykraczający poza samą poprawę estetyki. Projekt ma służyć zachowaniu elementu lokalnego dziedzictwa i przekazaniu wiedzy o nim kolejnym pokoleniom. Wspomnienia starszych mieszkanek pokazują, że kapliczka miała kiedyś znaczenie dla codziennego życia miejscowości.
Dla niewielkich społeczności takie obiekty często stanowią ważny punkt odniesienia, nawet jeśli nie są okazałymi zabytkami czy powszechnie znanymi atrakcjami. Ich wartość wynika przede wszystkim z historii miejsca, rodzinnych wspomnień i tradycji przekazywanych w obrębie kolejnych pokoleń.
Ponad 8,5 tys. zł z programu województwa
Realizacja przedsięwzięcia będzie możliwa dzięki dofinansowaniu przyznanemu w drugim naborze konkursu „Kapliczki Podlaskie 2026 – ocalić od zapomnienia”. Program samorządu województwa podlaskiego wspiera inicjatywy związane z ratowaniem przydrożnych kapliczek, krzyży oraz innych elementów małej architektury sakralnej.
Na odnowienie obiektu w Kalnicy przeznaczono ponad 8,5 tys. zł. Umowę dotyczącą wsparcia podpisał 23 października wicemarszałek województwa podlaskiego Marek Malinowski.
W przedsięwzięcie zaangażowane są także osoby i instytucje działające na terenie gminy Brańsk. Podczas podpisania umowy obecni byli wójt Tomasz Stygański, przewodniczący rady gminy Norbert Olędzki oraz Maria Osmólska z KGW „Aktywni z Kalnicy”.
Przywrócenie kapliczki do dobrego stanu ma pozwolić zachować ją jako część lokalnego krajobrazu i materialną pamiątkę dawnych zwyczajów. W tym przypadku za inicjatywą stoją nie tylko pieniądze z samorządowego programu, ale przede wszystkim ludzie, którzy uznali, że miejsce ważne dla historii ich wsi nie powinno popaść w zapomnienie.
(PW)

