Jak wyglądał tradycyjny ubiór mieszkańców Podlasia i Suwalszczyzny, zanim został wyparty przez modę miejską? Czy istniał jeden „podlaski strój ludowy”, czy raczej wiele lokalnych odmian różniących się krojem, kolorystyką i detalami? Odpowiedzi na te pytania przynosi nowa wystawa czasowa otwarta w Podlaskim Muzeum Kultury Ludowej. To pierwsza tak obszerna ekspozycja poświęcona wyłącznie tradycyjnej odzieży z terenów obecnego województwa podlaskiego.
Ekspozycja prezentuje stroje noszone przez mieszkańców regionu jeszcze w pierwszej połowie XX wieku, zanim tradycyjny sposób ubierania ustąpił miejsca odzieży produkowanej przemysłowo. Zwiedzający mogą zobaczyć zarówno codzienne, jak i odświętne elementy ubioru, które przez dziesięciolecia stanowiły ważny element lokalnej tożsamości i odzwierciedlały zróżnicowanie kulturowe północno – wschodniej Polski.
Twórcy wystawy zwracają uwagę, że przez lata wokół strojów ludowych narosło wiele uproszczeń. W powszechnym obiegu często funkcjonują wzory zapożyczone z innych części kraju, które błędnie uznawane są za charakterystyczne dla Podlasia. Nowa ekspozycja ma uporządkować wiedzę na ten temat i pokazać, jak naprawdę wyglądały tradycyjne ubiory mieszkańców poszczególnych części regionu.
Wystawa może okazać się cennym źródłem wiedzy nie tylko dla miłośników historii. Jej autorzy kierują ją również do zespołów folklorystycznych, Kół Gospodyń Wiejskich, instytucji kultury, rekonstruktorów, projektantów oraz wszystkich osób, które chcą wiernie odtwarzać lokalne dziedzictwo. Dzięki zgromadzonym eksponatom łatwiej będzie odróżnić autentyczne elementy regionalnego stroju od późniejszych naleciałości i błędnych interpretacji.
Na ekspozycji prezentowane są zabytki pochodzące ze zbiorów Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej, Muzeum Okręgowego w Suwałkach oraz Muzeum Ziemi Sokólskiej Sokólskiego Ośrodka Kultury. Połączenie kolekcji kilku instytucji pozwoliło stworzyć przekrojową opowieść o ubiorach funkcjonujących na terenach dzisiejszego województwa podlaskiego.
Kuratorką wystawy jest Aleksandra Pluta. Przy przygotowaniu ekspozycji muzeum współpracowało także z Elżbietą Piskorz-Branekovą – jedną z najbardziej cenionych w Polsce badaczek zajmujących się strojem tradycyjnym, która wsparła zespół swoją wiedzą i doświadczeniem.
Nową wystawę można oglądać w Dworze z Bobry Wielkiej na terenie Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej. Ekspozycja będzie dostępna dla zwiedzających do końca października 2026 roku i stanowi okazję, by lepiej poznać jeden z najciekawszych, a jednocześnie najmniej rozpoznanych elementów dziedzictwa kulturowego regionu.
(PW)