Jedno z najbardziej intrygujących dzieł muzycznych XX wieku, które przez dziesięciolecia pozostawało poza zasięgiem publiczności, ma wreszcie doczekać się światowej premiery. W realizację tego wyjątkowego przedsięwzięcia zaangażuje się Opera i Filharmonia Podlaska, która została partnerem międzynarodowego projektu przygotowywanego wspólnie z czołowymi instytucjami kultury z Hiszpanii.
Porozumienie dotyczące współpracy zostało podpisane w Białymstoku. Efektem będzie przygotowanie opery „Fuego fatuo” („Błędny ognik”) autorstwa Manuela de Falli – jednego z najwybitniejszych hiszpańskich kompozytorów XX wieku. Szczególny charakter przedsięwzięcia wynika z faktu, że muzyczna konstrukcja dzieła oparta została na twórczości Fryderyka Chopina, którego utwory de Falla twórczo przekształcił i włączył do własnej operowej wizji.
Projekt połączy instytucje z dwóch krajów. Obok Opery i Filharmonii Podlaskiej uczestniczyć w nim będą Międzynarodowy Festiwal Muzyki i Tańca w Granadzie, Fundacja Juan March w Madrycie oraz Teatro de la Zarzuela. Ważną rolę odegra także Instytut Polski w Madrycie, który pomógł w nawiązaniu współpracy między partnerami.
Jak podkreśla dyrektor Opery i Filharmonii Podlaskiej prof. Violetta Bielecka, przedsięwzięcie ma wymiar zarówno artystyczny, jak i historyczny.
– To projekt wyjątkowy zarówno artystycznie, jak i symbolicznie. Cieszymy się, że możemy współtworzyć międzynarodowe przedsięwzięcie, które połączy muzykę Chopina z hiszpańską tradycją operową – mówi.
Zwraca również uwagę, że będzie to kolejne ważne wydarzenie w rozwijającej się współpracy zagranicznej białostockiej instytucji.
Historia samego utworu mogłaby posłużyć za scenariusz filmu. Manuel de Falla rozpoczął pracę nad operą już w 1918 roku. Choć planowano jej wystawienie w największych ośrodkach muzycznych Hiszpanii i Francji, projekt nigdy nie został ukończony i przez dziesięciolecia pozostawał zapomniany. Dopiero odnalezienie kompletnego libretta oraz zachowanych rękopisów partytury pozwoliło powrócić do pomysłu wystawienia dzieła.
Według Paolo Pinamontiego, dyrektora Międzynarodowego Festiwalu Muzyki i Tańca w Granadzie, zachowane rękopisy wszystkich trzech aktów znajdują się w archiwum Manuela de Falli. Przełom nastąpił jednak dopiero wtedy, gdy odnaleziono pełny tekst libretta autorstwa Marii de la O Lejárragi. To właśnie ten moment otworzył drogę do przygotowania premiery.
Fabuła opery skupia się na losach młodego kompozytora Leonarda, który musi dokonać wyboru między oddaną Clarą a fascynującą księżniczką Lisą. Opowieść o miłości, ambicji i emocjonalnych rozterkach została osadzona w muzycznym świecie inspirowanym twórczością Fryderyka Chopina.
Dla organizatorów szczególnie ważne było zaangażowanie polskiego partnera. Jak podkreślał Miguel Ángel Marín z Fundacji Juan March, trudno wyobrazić sobie realizację dzieła inspirowanego muzyką Chopina bez udziału instytucji reprezentującej kraj kompozytora.
Dodatkowego znaczenia przedsięwzięciu nadaje fakt, że spektakl zostanie włączony do oficjalnego programu obchodów setnej rocznicy Konkursu Chopinowskiego. To jedno z najważniejszych wydarzeń muzycznych na świecie, od dekad promujące twórczość polskiego kompozytora na wszystkich kontynentach.
– Z ogromnym entuzjazmem włączamy światową premierę „Fuego fatuo” do programu obchodów 100. rocznicy Konkursu Chopinowskiego. To wydarzenie podkreśla międzynarodowy wymiar twórczości Fryderyka Chopina i jej absolutnie inspirującą siłę – mówi Aleksander Laskowski z Narodowego Instytutu Fryderyka Chopina.
Premiera opery planowana jest na 2027 rok. Pierwsze wykonanie ma odbyć się w wyjątkowej scenerii pałacu Alhambra w Granadzie. Dla Opery i Filharmonii Podlaskiej będzie to kolejny ważny krok w budowaniu międzynarodowej pozycji oraz promocji Białegostoku na europejskiej mapie kultury.
Projekt ma również wymiar symboliczny. Sztuka staje się w tym przypadku przestrzenią dialogu między kulturami oraz okazją do budowania trwałych relacji między Polską i Hiszpanią. Nieprzypadkowo premiera odbędzie się w roku przypadającym na 50-lecie wznowienia stosunków dyplomatycznych między oboma krajami.
(PW)