Brak stabilnego łącza, problem z roamingiem przy granicy z Białorusią i rosnąca potrzeba pracy zdalnej na prowincji. Wykluczenie cyfrowe to dziś nie tylko kwestia wygody mieszkańców, ale wyzwanie dla zrównoważonego rozwoju regionów i bezpieczeństwa państwa. O tym, jak rząd planuje zasypać cyfrowe przepaście, rozmawiamy z dr. Rafałem Rosińskim, wiceministrem cyfryzacji.
Obecnie około 85 proc. polskich gospodarstw domowych ma dostęp do szybkiego, szerokopasmowego internetu. Choć wynik ten może wydawać się wysoki, pozostałe 15 proc. to wciąż liczna grupa obywateli – zamieszkujących głównie tereny wiejskie i peryferyjne – odciętych od nowoczesnych usług cyfrowych. Likwidacja tzw. białych plam stała się jednym z głównych priorytetów Ministerstwa Cyfryzacji oraz polskiego rządu.
Prawie 10 miliardów złotych na cyfryzację
Na rozbudowę infrastruktury telekomunikacyjnej w Polsce przeznaczono ogromne fundusze – blisko 10 miliardów złotych z Krajowego Planu Odbudowy oraz Funduszy Europejskich na rzecz Rozwoju Cyfrowego. Ale to za mało dla komercyjnych firm. Jak podkreśla wiceminister Rafał Rosiński, bez wsparcia finansowego państwa i Unii Europejskiej rozbudowa sieci w wielu miejscach w ogóle by nie powstała.
Operatorom prywatnym doprowadzenie światłowodu do rozproszonych gospodarstw domowych po prostu się nie opłaca. Koszty budowy są wysokie, a późniejsze opłaty dla mieszkańców – zbyt wygórowane. Dlatego pomoc publiczna jest tu kluczowa. Zakładamy, że do 2030 roku większość białych plam w Polsce całkowicie zniknie – deklaruje dr Rosiński.
Granica z Białorusią. Internet, który „ucieka” na wschód
Szczególnym wyzwaniem na cyfrowej mapie Polski pozostaje województwo podlaskie, zwłaszcza jego pas przygraniczny. Mieszkańcy terenów przylegających do Białorusi zmagają się nie tylko z brakiem zasięgu, ale i z logistycznym absurdem – ich telefony, zamiast łączyć się z polskimi nadajnikami, automatycznie logują się do sieci białoruskich, co naraża użytkowników na wysokie koszty roamingu.
Ministerstwo Cyfryzacji zapewnia, że problem jest znany i traktowany priorytetowo. Kluczem do jego rozwiązania ma być ścisła współpraca rządu, samorządów i operatorów telekomunikacyjnych.
Pula funduszy centralnych jest znaczna, lecz potrzeby w całym kraju – ogromne. Dlatego szukamy odpowiedniego montażu finansowego, angażując samorządy – wójtów oraz urząd marszałkowski. To właśnie wójtowie, reagując na apele mieszkańców, najlepiej wiedzą, gdzie braki są najbardziej dotkliwe – wyjaśnia wiceminister.
Zgłoszenia o brakach w dostępie do sieci trafiają do resortu m.in. za pośrednictwem portalu internet.gov.pl oraz aplikacji mObywatel, gdzie każdy obywatel może bezpośrednio zasygnalizować potrzebę podłączenia swojego domu do szybkiego internetu.
Cyfryzacja szansą na zatrzymanie młodych na wsi
Brak stabilnego internetu to nie tylko bariera dostępu do rozrywki, lecz przede wszystkim przeszkoda w rozwoju gospodarczym regionu. W dobie popularności pracy hybrydowej i zdalnej dobre łącze staje się warunkiem koniecznym, by zatrzymać mieszkańców w mniejszych miejscowościach.
Wiceminister Rosiński zwraca uwagę na podział polskich wsi na dwie kategorie. Pierwsza to obszary podmiejskie, przylegające do dużych miast, przeżywające rozkwit. Osoby szukające spokoju i czystego powietrza chętnie się tam przeprowadzają, a infrastruktura cyfrowa rozwija się sprawnie.
Druga kategoria to gminy peryferyjne, oddalone od głównych ośrodków, z których młodzi wciąż masowo migrują do miast w poszukiwaniu pracy i perspektyw.
Bez szybkiego, stabilnego łącza praca z domu jest niemożliwa. Jeśli chcemy mówić o zrównoważonym rozwoju kraju i zapobiegać wyludnianiu się gmin peryferyjnych, musimy inwestować w ich cyfryzację. W ten proces powinni włączyć się także lokalni liderzy, sołtysi i lokalne grupy działania, które już dziś wykazują cenne, oddolne inicjatywy – zaznacza dr Rosiński.
Bezpieczeństwo cyfrowe na wschodniej flance
W kontekście obecnej sytuacji geopolitycznej i sąsiedztwa z Białorusią pojawia się pytanie o bezpieczeństwo cyfrowe mieszkańców wschodniej Polski na wypadek ewentualnego kryzysu czy konfliktu zbrojnego.
Wiceminister cyfryzacji uspokaja – region ten traktowany jest jako strategiczny nie tylko dla Polski, ale i dla całej Unii Europejskiej.
Inwestycje na wschodniej flance mają charakter kluczowy z punktu widzenia strategii całego państwa – mówi wiceminister cyfryzacji.
Zapewnia też, że mieszkańcy województwa podlaskiego mogą mieć pewność, że nakłady finansowe przeznaczane na ten region służą przede wszystkim zapewnieniu ciągłości i bezpieczeństwa infrastruktury w trudnych czasach.
(Ewa Bochenko / Wideo: Karol Jurczak)
