Badaczka z Wydziału Socjologii Uniwersytetu w Białymstoku otrzymała dofinansowanie z Narodowego Centrum Nauki na realizację projektu poświęconego pamięci historycznej i sposobom przedstawiania trudnych doświadczeń XX wieku w europejskich muzeach. Badania obejmą placówki w Niemczech i na Węgrzech, a ich wyniki mają pomóc lepiej zrozumieć, jak instytucje kultury kształtują współczesne postrzeganie historii.
Dr Karolina Radłowska zdobyła 14 760 zł w konkursie Miniatura 10 organizowanym przez Narodowe Centrum Nauki. Projekt nosi tytuł „Granice pamięci. Muzea wobec utraty terytoriów i zmian granic w Europie”, a jego realizacja rozpocznie się w najbliższych tygodniach.
Jak muzea opowiadają o trudnej historii?
Badania skoncentrują się na analizie sposobu, w jaki wybrane muzea prezentują doświadczenia związane ze zmianami granic państwowych, przymusowymi migracjami oraz przesiedleniami. Istotnym elementem projektu będzie również sprawdzenie, jak tego rodzaju wydarzenia są włączane do narracji o pamięci zbiorowej oraz dziedzictwie kulturowym.
W ramach projektu zaplanowano kwerendy i badania terenowe w pięciu muzeach. Są to Ostpreußisches Landesmuseum w Lüneburgu, Dokumentationszentrum Flucht, Vertreibung, Versöhnung w Berlinie, a także Magyar Nemzeti Múzeum, Trianon Múzeum oraz Terror Háza w Budapeszcie.
Analizie zostaną poddane zarówno wystawy stałe i czasowe, jak również materiały edukacyjne oraz ekspozycyjne. Badaczka przeprowadzi także wywiady, które uzupełnią zgromadzony materiał badawczy.
Pamięć historyczna w centrum współczesnych debat
Zebrane informacje zostaną poddane jakościowej analizie porównawczej. Jej celem będzie wskazanie strategii narracyjnych wykorzystywanych przez muzea podczas prezentowania trudnego dziedzictwa oraz ocena roli tych instytucji w kształtowaniu współczesnych kultur pamięci.
Jak wyjaśnia dr Karolina Radłowska, projekt dotyczy zagadnień, które ponownie zyskują znaczenie w europejskiej debacie publicznej. Chodzi przede wszystkim o kwestie granic, migracji, tożsamości oraz pamięci historycznej. Badania wpisują się w rozwijający się nurt studiów nad pamięcią, muzeologią i dziedzictwem kulturowym, pokazując, w jaki sposób muzea budują narracje o przeszłości i interpretują doświadczenia związane z utratą terytoriów oraz zmianami granic.
Projekt będzie realizowany do lipca 2027 roku.
(PW)