Ponad 60 artystów z Polski, Litwy i Białorusi, galerie, kolektywy, dzieła do oglądania i kupienia, a także wykłady oraz dyskusje o sztuce i jej miejscu w życiu współczesnego człowieka – tak zapowiada się druga edycja Art Białystok 2026. Od 9 do 11 października Wydział Architektury Politechniki Białostockiej stanie się miejscem spotkania twórców, odbiorców, kolekcjonerów i osób, które dopiero chcą rozpocząć swoją przygodę ze sztuką.
Wydarzenie łączy dwie formuły, które zwykle funkcjonują osobno. Z jednej strony są targi, podczas których można zobaczyć prace artystów, porozmawiać z nimi i kupić wybrane dzieło. Z drugiej – otwarte Forum Sztuki, mające być miejscem rozmowy o twórczości, rynku sztuki, kolekcjonowaniu i znaczeniu sztuki we współczesnym świecie.
Tegoroczna edycja jest kontynuacją ubiegłorocznego przedsięwzięcia, które spotkało się z dużym zainteresowaniem publiczności. Rafał Rudnicki, zastępca prezydenta Białegostoku, zwraca uwagę, że podczas pierwszej odsłony przez wydarzenie przewinęło się wielu mieszkańców miasta i regionu. Jego zdaniem pokazuje to, że sztuka w ambitnej formie może skutecznie przyciągać szeroką publiczność.
Artyści z Polski i zagranicy
Wśród uczestników znajdą się twórcy z Białegostoku oraz innych polskich miast, a także artyści z Litwy i Białorusi. Co istotne z perspektywy regionu, około połowę wszystkich uczestników stanowić mają artyści z województwa podlaskiego.
Łukasz Prokorym, marszałek województwa podlaskiego, podkreśla, że jest to mocny sygnał dotyczący potencjału artystycznego regionu.
Cieszę się, że połowa z nich to są artyści z województwa podlaskiego. To pokazuje bogactwo naszego regionu pod kątem tworzenia dzieł sztuki – mówi Łukasz Prokorym.
Wśród wystawców znajdą się zarówno uznani twórcy, jak i osoby rozpoczynające swoją artystyczną drogę. Swoje prace zaprezentują również pracownicy Instytutu Sztuki Wydziału Architektury Politechniki Białostockiej oraz grupa sześciu studentów uczelni.
To właśnie obecność młodych twórców jest jednym z elementów łączących Art Białystok z działalnością uczelni.
Politechnika nie jest tu tylko gospodarzem
Wybór Wydziału Architektury nie jest przypadkowy. Politechnika Białostocka chce wykorzystać wydarzenie również do pokazania związku pomiędzy kształceniem technicznym i artystycznym.
Na Wydziale Architektury prowadzone są kierunki, w których sztuka stanowi ważny element kształcenia. Jak wskazuje Adam Jakimowicz, prodziekan ds. rozwoju i współpracy, kontakt z twórcami wpływa również na studentów architektury.
Obecność artystów niesamowicie rozwija również ten nasz bardziej techniczny kierunek, jakim jest architektura i jesteśmy z tego dumni – mówi Adam Jakimowicz.
Magdalena Toczydłowska, prodziekan ds. studenckich i kształcenia, tłumaczy natomiast, że dla studentów możliwość obcowania z różnorodną sztuką jest częścią praktycznej edukacji. Studenci ponownie będą mieli własną prezentację podczas wydarzenia.
To połączenie ma działać w obie strony. Artyści otrzymują przestrzeń do pokazania swojej twórczości, a uczelnia staje się miejscem bezpośredniego kontaktu studentów i mieszkańców ze współczesną sztuką.
Wystawa, której nie trzeba oglądać tylko z daleka
W hali Wydziału Architektury, na powierzchni około 1 000 mkw., prezentowane będą obrazy, grafiki, plakaty, fotografie, rzeźby, instalacje oraz prace z obszaru sztuki cyfrowej.
Jednym z punktów programu będzie prezentacja najnowszej instalacji Leona Tarasewicza oraz fotografii dokumentujących jego realizacje w prestiżowych przestrzeniach Europy.
Dla publiczności ważne jest jednak nie tylko to, co znajdzie się na ścianach i ekspozycjach. Formuła targów zakłada bezpośredni kontakt z autorami. Odwiedzający będą mogli zapytać o technikę, inspiracje czy sposób powstawania konkretnego dzieła, a następnie zdecydować, czy chcą je kupić.
Marta Kosior-Kazberuk, rektor Politechniki Białostockiej, podkreśla właśnie ten aspekt wydarzenia.
To dla tych, którzy już kolekcjonują sztukę, już interesują się tą sztuką, ale również dla tych, którzy chcą się dowiedzieć, jakie są techniki, jeśli chodzi o tworzenie dzieł sztuki, jakie są możliwości, jeśli chodzi o kolekcjonowanie sztuki albo też generalnie, skąd się biorą style w sztuce – wyjaśnia Marta Kosior-Kazberuk.
Po co nam sztuka?
Druga część Art Białystok ma odpowiadać na pytania, których na klasycznych targach sztuki często nie ma gdzie postawić.
Forum Sztuki będzie poświęcone m.in. historii i rynkowi sztuki, kolekcjonowaniu, obecności dzieł w przestrzeni publicznej oraz relacji sztuki i architektury. W programie znajdą się wykłady, panele dyskusyjne i spotkania z artystami oraz ekspertami.
Janusz Żabiuk, prezes Fundacji Marchand i jeden z organizatorów wydarzenia, zwraca uwagę, że właśnie ten dialog jest jednym z filarów przedsięwzięcia.
Drugi format i to jest format uczelni, czyli dyskusja o sztuce. Dlaczego sztuka jest tak ważna? Po co nam jest ta sztuka? I o tym powiedzą artyści, o tym powiedzą fachowcy od rynku sztuki, o tym powiedzą też wykładowcy z Wydziału Architektury Politechniki Białostockiej – zapowiada Janusz Żabiuk.
Forum ma być otwarte dla wszystkich i bezpłatne. Nie będzie również wymagana wcześniejsza rejestracja.
Dla kolekcjonera i dla osoby, która dopiero zaczyna
Organizatorzy nie chcą zamykać wydarzenia w środowisku zawodowych kolekcjonerów. Formuła targów ma umożliwić pierwsze spotkanie ze sztuką również osobom, które dotąd nie kupowały dzieł i nie czują się ekspertami.
Właśnie dlatego obok uznanych nazwisk pojawią się debiutanci, a część edukacyjna ma tłumaczyć także podstawowe kwestie związane z technikami artystycznymi, kolekcjonowaniem i rynkiem.
Łukasz Prokorym zwraca uwagę, że Art Białystok może być szczególnie interesujący dla młodych mieszkańców.
Jestem też przekonany, że dla wielu młodych ludzi to będzie okazja do inspiracji, do dalszej pracy, a może także do wyboru kierunków studiów – podkreśla marszałek województwa podlaskiego.
Z kolei Rafał Rudnicki akcentuje możliwość kupienia pracy i zabrania sztuki do własnego domu. Jego zdaniem otwarcie tego świata na szerszą publiczność jest jednym z najważniejszych walorów wydarzenia.
Trzy dni na Wydziale Architektury
Art Białystok 2026 odbędzie się od 9 do 11 października na Wydziale Architektury Politechniki Białostockiej przy ul. Oskara Sosnowskiego 11.
Wernisaż zaplanowano na piątek 9 października w godz. 18 – 21. Targi i Forum Sztuki będą następnie dostępne w sobotę 10 października od godz. 11 do 20 oraz w niedzielę 11 października od godz. 11 do 18.
Organizatorzy podzielili wydarzenie na dwie części. Forum Sztuki będzie bezpłatne i dostępne bez rejestracji. Wstęp na Targi Sztuki będzie biletowany.
Za wydarzenie odpowiadają Podlaski Dom Aukcyjny i Fundacja Marchand, we współpracy z Politechniką Białostocką oraz przy wsparciu białostockiego magistratu i urzędu marszałkowskiego.
Art Białystok ma więc być czymś więcej niż sezonową wystawą czy miejscem sprzedaży obrazów. Ma połączyć artystów, odbiorców, studentów, kolekcjonerów i osoby, które dopiero próbują zrozumieć współczesną sztukę.
Przez trzy październikowe dni Wydział Architektury Politechniki Białostockiej będzie jednocześnie miejscem ekspozycji, spotkań i rozmów. A dla części odwiedzających może stać się również miejscem pierwszego kontaktu z dziełem, które zamiast pozostać tylko oglądanym eksponatem, trafi później do ich własnego domu.
(Piotr Walczak / Wideo: Karol Jurczak)